Translating the Quran 1 / 114

سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ

Surah Al-Faatiha

The Opening 7 verses Meccan 7 of 7 verses translated

This translation is in Persian. Translations into other languages will be added here when they are published.

Go to surah 1. Al-Faatiha 2. Al-Baqara 3. Aal-i-Imraan 4. An-Nisaa 5. Al-Maaida 6. Al-An'aam 7. Al-A'raaf 8. Al-Anfaal 9. At-Tawba 10. Yunus 11. Hud 12. Yusuf 13. Ar-Ra'd 14. Ibrahim 15. Al-Hijr 16. An-Nahl 17. Al-Israa 18. Al-Kahf 19. Maryam 20. Taa-Haa 21. Al-Anbiyaa 22. Al-Hajj 23. Al-Muminoon 24. An-Noor 25. Al-Furqaan 26. Ash-Shu'araa 27. An-Naml 28. Al-Qasas 29. Al-Ankaboot 30. Ar-Room 31. Luqman 32. As-Sajda 33. Al-Ahzaab 34. Saba 35. Faatir 36. Yaseen 37. As-Saaffaat 38. Saad 39. Az-Zumar 40. Ghafir 41. Fussilat 42. Ash-Shura 43. Az-Zukhruf 44. Ad-Dukhaan 45. Al-Jaathiya 46. Al-Ahqaf 47. Muhammad 48. Al-Fath 49. Al-Hujuraat 50. Qaaf 51. Adh-Dhaariyat 52. At-Tur 53. An-Najm 54. Al-Qamar 55. Ar-Rahmaan 56. Al-Waaqia 57. Al-Hadid 58. Al-Mujaadila 59. Al-Hashr 60. Al-Mumtahana 61. As-Saff 62. Al-Jumu'a 63. Al-Munaafiqoon 64. At-Taghaabun 65. At-Talaaq 66. At-Tahrim 67. Al-Mulk 68. Al-Qalam 69. Al-Haaqqa 70. Al-Ma'aarij 71. Nooh 72. Al-Jinn 73. Al-Muzzammil 74. Al-Muddaththir 75. Al-Qiyaama 76. Al-Insaan 77. Al-Mursalaat 78. An-Naba 79. An-Naazi'aat 80. Abasa 81. At-Takwir 82. Al-Infitaar 83. Al-Mutaffifin 84. Al-Inshiqaaq 85. Al-Burooj 86. At-Taariq 87. Al-A'laa 88. Al-Ghaashiya 89. Al-Fajr 90. Al-Balad 91. Ash-Shams 92. Al-Lail 93. Ad-Dhuhaa 94. Ash-Sharh 95. At-Tin 96. Al-Alaq 97. Al-Qadr 98. Al-Bayyina 99. Az-Zalzala 100. Al-Aadiyaat 101. Al-Qaari'a 102. At-Takaathur 103. Al-Asr 104. Al-Humaza 105. Al-Fil 106. Quraish 107. Al-Maa'un 108. Al-Kawthar 109. Al-Kaafiroon 110. An-Nasr 111. Al-Masad 112. Al-Ikhlaas 113. Al-Falaq 114. An-Naas

1. 1

   بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ﴿١﴾

   به‌نام خدای مهربار مهربان.

   Notes on the translation (5)

   • به‌نظر می‌رسد مناسب‌ترین متعلقی که می‌توان برای «بسم» در تقدیر گرفت «استعین» به‌معنی یاری جستن از نام خدا باشد، ولی چون لفظ آن در آیه ذکر نشده و بدون تصریح، این معنا فهمیده می‌شود، بهتر است در ترجمه نیز لفظش در تقدیر باشد.
   • گرچه برخی معتقدند واژه‌هایی چون «الله» و «رحمن» اسم‌هایی عَلَم و غیرقابل ترجمه است، ولی از آنجا که نباید در ترجمه از الفاظ نامأنوس استفاده کرد و واژهٔ «خدا» در فارسی دقیقاً برای همان حقیقت استفاده می‌شود، بهتر است معادل فارسی آن را به‌کار ببریم. این واژه از «خداوند» که به‌معنای «مالک و صاحب اختیار» است و برای دیگران نیز به‌کار می‌رود دقیق‌تر است.
   • «رحمن» صیغهٔ مبالغه از مادهٔ «رحمت» و بیانگر فراوانی مهر است؛ لذا برای ترجمهٔ آن از «مهربار» استفاده شد تا هم به بارش که استعارهٔ فراوانی و پرمهر بودن است اشاره داشته باشد و هم با «مهربان» تناسب بیشتری پیدا کند. ترجمهٔ مشهور این واژه به «بخشنده» ترجمهٔ دقیقی نیست، زیرا بخشندگی با مهرورزی تفاوت دارد.
   • «رحیم» صفت مشبهه از مادهٔ «رحمت» و به‌معنی «همیشه مهربان» است، ولی به‌نظر می‌رسد پسوند «بان» در فارسی که برای بیان مفهوم مراقبت به‌کار می‌رود، بر نوعی استمرار نیز دلالت دارد و ما را از واژهٔ «همیشه» بی‌نیاز می‌کند.
   • بر اساس آیات قرآن و روایات اهل بیت (علیهم‌السلام) صفت «رحمن» به رحمت عام و ابتدایی خدا اشاره دارد که همهٔ مخلوقات را در بر می‌گیرد و «رحیم» بیانگر رحمت خاصی است که تنها شامل راه‌یافتگان می‌شود. به‌نظر می‌رسد «مهربار» علاوه بر فراوانی، تا حدودی به گستردگی نیز اشاره داشته باشد. «مهربان» را نیز شاید بتوان به‌خاطر همراه بودن با نوعی استمرار، برای بیان خاص بودن مناسب دانست.

   Proposed in post #2000 · 8 Jul 2021
2. 2

   ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٢﴾

   همهٔ سپاس‌ها و ستایش‌ها از آنِ خداست، خداوندگار جهانیان.

   Notes on the translation (4)

   • الف و لام در «الحمد» بر استغراق و عموم دلالت دارد؛ لذا از تعبیر «همه» استفاده شد تا مشخص باشد هر تعریف و تشکری در واقع به خدا باز می‌گردد.
   • مادهٔ «حمد» جامع معنای «مدح» و «شکر» است، لذا سپاس و ستایش در کنار هم آورده شد.
   • ترجمهٔ مشهور واژهٔ «ربّ» به «پروردگار» بر این مبناست که تصور می‌شود این کلمه از ریشهٔ «ربو» به‌معنی پرورش است، در حالی که اصل آن «ربب» به‌معنای مالکیت و صاحب‌اختیاری است. لذا همه‌جا باید به «خداوندگار» که معادل همین مفهوم در فارسی است ترجمه شود.
   • از آنجا که کتب لغت معمولاً «عالَم» را به‌معنای دسته‌ای مشترک از مخلوقات و آنچه قابل فهم و اشاره است دانسته‌اند، جمع آن به‌صورت «عوالم» به‌معنای انواع مخلوقات یعنی «جهان‌ها» خواهد بود؛ ولی وقتی به‌صورت جمع سالم «العالمین» که مخصوص افراد دارای درک و عقل است به‌کار رود، باید آن را «جهانیان» ترجمه کرد.

   Proposed in post #2009 · 14 Jul 2021
3. 3

   ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ﴿٣﴾

   آن مهربار مهربان.

   Notes on the translation (1)

   • آوردن «آن» برای نشان دادن ارتباط جمله با عبارت‌های قبلی است.

   Proposed in post #2016 · 21 Jul 2021
4. 4

   مَٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ ﴿٤﴾

   که صاحب‌اختیار روز حساب است.

   Notes on the translation (5)

   • آوردن «که» و «است» برای آشکار شدن ارتباط با عبارت‌های قبلی است.
   • تعبیر «دارنده» که کاملاً فارسی است تا حدودی مفهوم مالک را می‌رساند، ولی «صاحب‌اختیار» با دقت بیشتری معنای نهفته در مالک را بیان می‌کند.
   • اگر چه از نظر قواعد نحوی مضاف‌الیه مقدّری مانند «المُلک» یا «الأمر» برای «مالک» وجود دارد، اما بهتر است معنای آن نیز در تقدیر بماند تا روان و کوتاه بودن عبارت حفظ شود.
   • بهترین معنی برای «دین» تعبیر «حساب و کتاب» است و در روایات اهل بیت (علیهم‌السلام) نیز «یوم الدین» به «روز حساب» تفسیر شده؛ یعنی روزی که حساب و کتاب داشتن هستی برای همگان آشکار خواهد شد. البته این واژه وقتی برای اشاره به مذهب و آیین به‌کار می‌رود، باید همان «دین» ترجمه شود. زیرا با آنکه در آنجا نیز به‌معنی «حساب و کتاب حاکم بر زندگی» است، ولی با همان تعبیر مأنوس‌تر است.
   • ترجمهٔ قرائت‌هایی که این آیه را «مَلِکِ یوم الدین» خوانده‌اند «پادشاه روز حساب» خواهد بود.

   Proposed in post #2016 · 21 Jul 2021
5. 5

   إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ﴿٥﴾

   فقط تو را بندگی می‌کنیم و فقط از تو یاری می‌جوییم.

   Notes on the translation (2)

   • مقدم شدن «ایاک» نشان از انحصار دارد؛ لذا باید از تعبیری چون «فقط» یا «تنها» استفاده کرد، که با توجه به مفهوم دوگانهٔ «تنها»، «فقط» ترجیح داده شد.
   • ترجمهٔ «عبادت» به «بندگی» دقیق‌تر از «پرستش» است. زیرا پرستش به‌معنای پرستاری، مراقبت و خدمت نیز به‌کار می‌رود. ضمن اینکه مفهوم قرآنی عبادت، فراتر از مناسک عبادی است و تسلیم و اطاعت را نیز در بر می‌گیرد.

   Proposed in post #2024 · 27 Jul 2021
6. 6

   ٱهْدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ ﴿٦﴾

   ما را به راه راست و استوار راهبری فرما؛

   Notes on the translation (2)

   • هدایت الهی در قرآن، اغلب برای مفهوم «رساندن مخلوقات به کمال» به‌کار رفته است؛ لذا لزوماً به‌معنی «راهنمایی» نیست و در بیشتر کاربردهایش باید «راهبری» ترجمه شود.
   • «صراط مستقیم» به‌معنای راه بدون انحراف است که در فارسی از آن با تعبیر «راه راست» یاد می‌شود، ولی برای جدا شدن معنی از راست در مقابل چپ و لحاظ شدن مادهٔ «قیام» در «مستقیم»، تعبیر «و استوار» نیز در کنار آن قرار گرفت.

   Proposed in post #2024 · 27 Jul 2021
7. 7

   صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ ﴿٧﴾

   راه کسانی که بر آنها نعمت بخشیدی؛ آنان که نه بر ایشان خشم گرفته شده و نه گمراه‌اند.

   Notes on the translation (3)

   • اگرچه برخی «أنعمت» را با تعابیری فارسی چون «نیکی کردی»، «نکو داشتی»، «گرامی داشتی» و «نواختی» ترجمه کرده‌اند، ولی به‌نظر می‌رسد این تعابیر ترجمهٔ واژه‌هایی دیگر است و خود «نعمت» در زبان فارسی کاربردی گویاتر دارد.
   • با توجه به تعبیر «علیهم» در کنار «أنعمت» به‌جای «به آنها دادی» از «بر آنها نعمت بخشیدی» استفاده شد تا بر برتری مقام نعمت‌دهنده و مفهوم وفور در باب افعال تأکید شود.
   • «غیر» بدل یا صفت است و باید به همان سیاق ترجمه شود؛ لذا مقدم شدن «نه» در اغلب ترجمه‌ها دقیق به‌نظر نمی‌رسد. منظور آیه این است که گروه «أنعمت علیهم» نه مغضوبند و نه ضالین. یعنی اینجا به‌صورت مستقیم، سخن از سه راه نیست و تنها درخواست هدایت به راه نعمت‌داده‌شدگان مطرح شده است. البته روشن است که راه آنها با راه مغضوبان و گمراهان تفاوت دارد.

   Proposed in post #2025 · 27 Jul 2021

Arabic text: Tanzil Project (Uthmani), used under its licence.