سُورَةُ المَائـِدَةِ
هذه الترجمة بالفارسية. ستضاف الترجمات إلى لغات أخرى هنا عند نشرها.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَوْفُوا۟ بِٱلْعُقُودِ ۚ أُحِلَّتْ لَكُم بَهِيمَةُ ٱلْأَنْعَٰمِ إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى ٱلصَّيْدِ وَأَنتُمْ حُرُمٌ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ ﴿١﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، به همهٔ قراردادها وفادار باشید. دام‌های زبان‌بسته - جز آنچه بر شما تلاوت می‌شود - برایتان حلال است؛ البته در صورتی که شکار را در حالی که مُحرم باشید حلال نشمارید. به‌راستی خدا هر حکمی بخواهد صادر می‌کند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُحِلُّوا۟ شَعَٰٓئِرَ ٱللَّهِ وَلَا ٱلشَّهْرَ ٱلْحَرَامَ وَلَا ٱلْهَدْىَ وَلَا ٱلْقَلَٰٓئِدَ وَلَآ ءَآمِّينَ ٱلْبَيْتَ ٱلْحَرَامَ يَبْتَغُونَ فَضْلًۭا مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَٰنًۭا ۚ وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَٱصْطَادُوا۟ ۚ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَـَٔانُ قَوْمٍ أَن صَدُّوكُمْ عَنِ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ أَن تَعْتَدُوا۟ ۘ وَتَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْبِرِّ وَٱلتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٢﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، نه به نمادهای خدا بی‌حرمتی کنید و نه به ماه حرام و نه به قربانی روانه شده و نه به قربانی نشان‌دار با افسارها و نه به قصدکنندگان خانهٔ محترم که در پی افزون‌بخشی و خشنودی‌ای از جانب خداوندگار خویش‌اند. و هر گاه از احرام بیرون آمدید، شکار کنید. و مبادا کینهٔ گروهی - به‌خاطر آنکه از مسجد الحرام بازتان داشتند - شما را بر آن دارد که به حقوق دیگران تجاوز کنید! و یکدیگر را بر نیکی و پرواداری یاری دهید و بر کوتاهی و تعدّی همیاری نکنید. و پروای خدا را داشته باشید که به‌راستی خدا پیامدهای سختی را در نظر می‌گیرد.
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ ٱلْمَيْتَةُ وَٱلدَّمُ وَلَحْمُ ٱلْخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيْرِ ٱللَّهِ بِهِۦ وَٱلْمُنْخَنِقَةُ وَٱلْمَوْقُوذَةُ وَٱلْمُتَرَدِّيَةُ وَٱلنَّطِيحَةُ وَمَآ أَكَلَ ٱلسَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى ٱلنُّصُبِ وَأَن تَسْتَقْسِمُوا۟ بِٱلْأَزْلَٰمِ ۚ ذَٰلِكُمْ فِسْقٌ ۗ ٱلْيَوْمَ يَئِسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَٱخْشَوْنِ ۚ ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَٰمَ دِينًۭا ۚ فَمَنِ ٱضْطُرَّ فِى مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍۢ لِّإِثْمٍۢ ۙ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٣﴾
مردار و خون و گوشت خوک و آنچه خونش را برای غیر خدا ریخته‌اند و حیوان خفه‌شده و آنچه با ضربه یا به‌خاطر سقوط یا با شاخ خوردن کشته شده باشد و آنچه درنده آن را بخورد بر شما حرام است، مگر آنچه در آخرین رمق ذبحش کنید. همچنین آنچه بر سنگ‌های نصب‌شده سر بریده شود و اینکه با چوب‌های بخت‌آزمایی سهم‌ها را تقسیم کنید که آن نابه‌کاری است. - امروز کسانی که حق‌پوشی کردند از دین شما نومید شدند؛ پس از آنان نترسید و از من بترسید. امروز دینتان را برای شما کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و تسلیم حق بودن را به‌عنوان دین برایتان پسندیدم. - اما اگر کسی در گرسنگی شدید - بدون اینکه تمایل به کوتاهی داشته باشد - ناچار شود، به‌راستی خدا آمرزنده و مهربان است.
يَسْـَٔلُونَكَ مَاذَآ أُحِلَّ لَهُمْ ۖ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ ٱلطَّيِّبَٰتُ ۙ وَمَا عَلَّمْتُم مِّنَ ٱلْجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ ٱللَّهُ ۖ فَكُلُوا۟ مِمَّآ أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَٱذْكُرُوا۟ ٱسْمَ ٱللَّهِ عَلَيْهِ ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ ﴿٤﴾
از تو می‌پرسند چه چیزی برایشان حلال شده است؛ بگو: «همهٔ چیزهای پاکیزه و آنچه از حیوانات شکاری آموزش داده‌اید، برای شما حلال شده است؛ پس - در حالی که به‌عنوان مربی حیوانات شکاری از آنچه خدا به شما آموخته است یادشان می‌دهید - از چیزی که برایتان می‌گیرند بخورید و نام خدا را بر آن ببرید و پروای خدا را داشته باشید که به‌راستی خدا باسرعت محاسبه می‌کند.
ٱلْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ ٱلطَّيِّبَٰتُ ۖ وَطَعَامُ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ حِلٌّۭ لَّكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّۭ لَّهُمْ ۖ وَٱلْمُحْصَنَٰتُ مِنَ ٱلْمُؤْمِنَٰتِ وَٱلْمُحْصَنَٰتُ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ مِن قَبْلِكُمْ إِذَآ ءَاتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَٰفِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِىٓ أَخْدَانٍۢ ۗ وَمَن يَكْفُرْ بِٱلْإِيمَٰنِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُۥ وَهُوَ فِى ٱلْءَاخِرَةِ مِنَ ٱلْخَٰسِرِينَ ﴿٥﴾
امروز همهٔ چیزهای پاکیزه برای شما حلال شد و خوردنی و نوشیدنی کسانی که به آنان کتاب داده شده برای شما حلال است و خوردنی و نوشیدنی شما برای آنها حلال است؛ و زنانی که در حصار پاکدامنی قرار گرفته و از زنان مؤمن باشند و زنانی که در حصار پاکدامنی قرار گرفته و از کسانی که پیش از شما به آنها کتاب داده شده باشند نیز، به شرطی که اجرت‌هایشان را بدهید و حفاظ پاکدامنی داشته باشید و بی‌بند و بار نباشید و دوست پنهانی نگیرید. و هر کس نسبت به ایمان حق‌پوشی کند، قطعاً عملش از اعتبار افتاده و در سرای واپسین از زیانکاران است.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغْسِلُوا۟ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى ٱلْمَرَافِقِ وَٱمْسَحُوا۟ بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى ٱلْكَعْبَيْنِ ۚ وَإِن كُنتُمْ جُنُبًۭا فَٱطَّهَّرُوا۟ ۚ وَإِن كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَآءَ أَحَدٌۭ مِّنكُم مِّنَ ٱلْغَآئِطِ أَوْ لَٰمَسْتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمْ تَجِدُوا۟ مَآءًۭ فَتَيَمَّمُوا۟ صَعِيدًۭا طَيِّبًۭا فَٱمْسَحُوا۟ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ ۚ مَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مِّنْ حَرَجٍۢ وَلَٰكِن يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُۥ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿٦﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هر گاه به نماز برخاستید، صورت و دست‌هایتان را تا آرنج‌ها بشورید و بخشی از سر و پاهایتان را تا استخوان‌های مکعبی مسح کنید. و اگر جنب بودید غسل کنید. و اگر بیمار یا در سفر بودید، یا یکی از شما از دستشویی آمد، یا با زنان رابطه داشتید و آبی پیدا نکردید، با خاکی پاکیزه تیمم کنید و از آن بر بخشی از صورت و دست‌هایتان بکشید. خدا نمی‌خواهد هیچ تنگنایی برایتان قرار دهد، بلکه می‌خواهد پاکتان گرداند و نعمتش را بر شما تمام کند؛ باشد که قدرشناسی کنید.
وَٱذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَٰقَهُ ٱلَّذِى وَاثَقَكُم بِهِۦٓ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٧﴾
و نعمتی را که خدا به شما بخشید و تعهدش را که شما را به آن متعهد ساخت به یاد آورید؛ آن‌گاه که گفتید: «شنیدیم و فرمان بردیم.» و پروای خدا را داشته باشید که به‌راستی خدا به آنچه اختیار سینه‌ها را دارد داناست.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُونُوا۟ قَوَّٰمِينَ لِلَّهِ شُهَدَآءَ بِٱلْقِسْطِ ۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَـَٔانُ قَوْمٍ عَلَىٰٓ أَلَّا تَعْدِلُوا۟ ۚ ٱعْدِلُوا۟ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿٨﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، بپا خاستگانی کوشا برای خدا و گواهانی بر اساس نظام عادلانه باشید، و مبادا کینهٔ یک گروه شما را بر آن دارد که عدالت نورزید؛ عادل باشید که به پرواداری نزدیک‌تر است؛ و از خدا پروا کنید که به‌راستی خدا به آنچه انجام می‌دهید آگاه است.
وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ ۙ لَهُم مَّغْفِرَةٌۭ وَأَجْرٌ عَظِيمٌۭ ﴿٩﴾
خدا به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادند وعده داده است که آمرزش و پاداشی سترگ خواهند داشت.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَآ أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْجَحِيمِ ﴿١٠﴾
و کسانی که حق‌پوشی کردند و نشانه‌های ما را دروغ شمردند، آنان اهل دوزخ‌اند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَن يَبْسُطُوٓا۟ إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنكُمْ ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿١١﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، نعمتی را که خدا به شما بخشید یاد کنید، آن‌گاه که گروهی قصد داشتند به‌سوی شما دست‌درازی کنند و او دستان آنها را از شما کوتاه کرد؛ و پروای خدا را داشته باشید؛ و باید اعتماد و تکیهٔ مؤمنان بر خدا باشد.
۞ وَلَقَدْ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ ٱثْنَىْ عَشَرَ نَقِيبًۭا ۖ وَقَالَ ٱللَّهُ إِنِّى مَعَكُمْ ۖ لَئِنْ أَقَمْتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَيْتُمُ ٱلزَّكَوٰةَ وَءَامَنتُم بِرُسُلِى وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًۭا لَّأُكَفِّرَنَّ عَنكُمْ سَيِّـَٔاتِكُمْ وَلَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ ۚ فَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ مِنكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ ﴿١٢﴾
و البته خدا از بنی‌اسرائیل تعهد گرفته بود؛ و از میان آنها دوازده نقیب بر انگیختیم. و خدا گفت: «به‌راستی من با شمایم. قطعاً اگر نماز را برپا دارید و زکات را بپردازید و به فرستادگانم ایمان آورید و از آنان دفاع و پشتیبانی کنید و به خدا وامی نیکو دهید، حتماً بدی‌هایتان را خواهم پوشاند و از شما نادیده خواهم گرفت و حتماً به باغ‌هایی واردتان خواهم ساخت که رودها از زیرشان روان است؛ ولی هر کس از شما پس از آن حق‌پوشی کند، قطعاً میانهٔ راه را گم کرده است.
فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَٰقَهُمْ لَعَنَّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَٰسِيَةًۭ ۖ يُحَرِّفُونَ ٱلْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ ۙ وَنَسُوا۟ حَظًّۭا مِّمَّا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦ ۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىٰ خَآئِنَةٍۢ مِّنْهُمْ إِلَّا قَلِيلًۭا مِّنْهُمْ ۖ فَٱعْفُ عَنْهُمْ وَٱصْفَحْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٣﴾
پس به‌سبب تعهدشکنی‌شان از رحمت خود دورشان ساختیم و دل‌هایشان را سنگ کردیم؛ آنها سخنان را از جایگاه‌های خودش منحرف می‌ساختند و بهره‌ای از آنچه به ایشان گوشزد شده بود را فراموش کردند. و تو همچنان بر خیانتی از جانب آنان - مگر اندکی از ایشان - آگاهی پیدا می‌کنی؛ پس از آنان در گذر و نادیده بگیر که به‌راستی خدا نیکوکاران را دوست دارد.
وَمِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّا نَصَٰرَىٰٓ أَخَذْنَا مِيثَٰقَهُمْ فَنَسُوا۟ حَظًّۭا مِّمَّا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦ فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ ٱلْعَدَاوَةَ وَٱلْبَغْضَآءَ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ ۚ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ ٱللَّهُ بِمَا كَانُوا۟ يَصْنَعُونَ ﴿١٤﴾
و از کسانی که گفتند: «ما نصرانی هستیم» نیز تعهدشان را گرفتیم، ولی بهره‌ای از آنچه به ایشان گوشزد شده بود را فراموش کردند؛ پس تا روز قیامت در میان آنها دشمنی و کینه را مستولی ساختیم؛ و خدا آنها را از آنچه می‌ساختند آگاه خواهد کرد.
يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ قَدْ جَآءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيرًۭا مِّمَّا كُنتُمْ تُخْفُونَ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ وَيَعْفُوا۟ عَن كَثِيرٍۢ ۚ قَدْ جَآءَكُم مِّنَ ٱللَّهِ نُورٌۭ وَكِتَٰبٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿١٥﴾
ای اهل کتاب، فرستادهٔ ما در حالی نزد شما آمده است که بسیاری از چیزهایی را که از کتاب پنهان می‌کردید برایتان بیان می‌کند و از بسیاری در می‌گذرد؛ به‌راستی از جانب خدا نوری و کتابی آشکار نزد شما آمده است.
يَهْدِى بِهِ ٱللَّهُ مَنِ ٱتَّبَعَ رِضْوَٰنَهُۥ سُبُلَ ٱلسَّلَٰمِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِهِۦ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿١٦﴾
که خدا با آن هر کس را که در پی خشنودی او باشد به راه‌های در امان ماندن از گزند راهبری می‌کند و آنان را به اذن خود از تاریکی‌ها به‌سوی نور بیرون می‌آورد و به راهی راست و استوار راهبریشان می‌کند.
لَّقَدْ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْمَسِيحُ ٱبْنُ مَرْيَمَ ۚ قُلْ فَمَن يَمْلِكُ مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا إِنْ أَرَادَ أَن يُهْلِكَ ٱلْمَسِيحَ ٱبْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُۥ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا ۗ وَلِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۚ يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿١٧﴾
کسانی که گفتند: «به‌راستی خدا همان مسیح پسر مریم است» قطعاً حق‌پوشی کرده‌اند. بگو: «پس اگر خدا بخواهد مسیح پسر مریم و مادرش و هر کس در زمین است، جملگی را نابود کند، چه کسی در برابر خدا اختیار چیزی را دارد؟» و زمامداری آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن‌دوست از آنِ خداست؛ هر چه را بخواهد می‌آفریند و خدا بر هر کاری تواناست.
وَقَالَتِ ٱلْيَهُودُ وَٱلنَّصَٰرَىٰ نَحْنُ أَبْنَٰٓؤُا۟ ٱللَّهِ وَأَحِبَّٰٓؤُهُۥ ۚ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُم ۖ بَلْ أَنتُم بَشَرٌۭ مِّمَّنْ خَلَقَ ۚ يَغْفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ ۚ وَلِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ وَإِلَيْهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿١٨﴾
و یهودی‌ها و نصرانی‌ها گفتند: «ما فرزندان خدا و دوستان اوییم.» بگو: «پس چرا شما را به‌خاطر گناهانتان عذاب می‌کند؟» آری شما بشری هستید از کسانی که او آفرید؛ هر کس را بخواهد می‌آمرزد و هر کس را بخواهد عذاب می‌کند؛ و زمامداری آسمان‌ها و زمین و آنچه در میان آن‌دوست از آنِ خداست و سرانجام به‌سوی اوست.
يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ قَدْ جَآءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَىٰ فَتْرَةٍۢ مِّنَ ٱلرُّسُلِ أَن تَقُولُوا۟ مَا جَآءَنَا مِنۢ بَشِيرٍۢ وَلَا نَذِيرٍۢ ۖ فَقَدْ جَآءَكُم بَشِيرٌۭ وَنَذِيرٌۭ ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿١٩﴾
ای اهل کتاب، فرستادهٔ ما در حالی نزد شما آمده است که در دوره‌ای تهی از فرستادگان، برایتان روشنگری می‌کند، تا مبادا بگویید: «نه مژده‌دهنده‌ای نزد ما آمد و نه هشداردهنده‌ای.» آری، قطعاً مژده‌دهنده و هشداردهنده‌ای نزد شما آمده است؛ و خدا بر هر کاری تواناست.
وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِۦ يَٰقَوْمِ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنۢبِيَآءَ وَجَعَلَكُم مُّلُوكًۭا وَءَاتَىٰكُم مَّا لَمْ يُؤْتِ أَحَدًۭا مِّنَ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٢٠﴾
و آن‌گاه که موسی به قومش گفت: «ای قوم من، نعمت‌بخشی خدا را بر خود به‌یاد آورید، آن هنگام که در میان شما پیامبرانی قرار داد و شما را زمامدارانی قرار داد و چیزی به شما عطا کرد که به هیچ‌یک از جهانیان نداده بود.
يَٰقَوْمِ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْأَرْضَ ٱلْمُقَدَّسَةَ ٱلَّتِى كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوا۟ عَلَىٰٓ أَدْبَارِكُمْ فَتَنقَلِبُوا۟ خَٰسِرِينَ ﴿٢١﴾
ای قوم من، به سرزمین مقدسی که خدا برایتان مقرر کرده است وارد شوید و به پشتتان برنگردید که باعث می‌شود به شرایطی که زیانکار بودید باز گردید.
قَالُوا۟ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّ فِيهَا قَوْمًۭا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّىٰ يَخْرُجُوا۟ مِنْهَا فَإِن يَخْرُجُوا۟ مِنْهَا فَإِنَّا دَٰخِلُونَ ﴿٢٢﴾
گفتند: «ای موسی، به‌راستی در آنجا گروهی زورگو حضور دارند که تا از آن بیرون نروند ما هرگز واردش نخواهیم شد؛ ولی اگر از آنجا بیرون بروند، بلافاصله ما وارد می‌شویم.
قَالَ رَجُلَانِ مِنَ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمَا ٱدْخُلُوا۟ عَلَيْهِمُ ٱلْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَٰلِبُونَ ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَتَوَكَّلُوٓا۟ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿٢٣﴾
از میان کسانی که بیم داشتند، دو مرد که خدا بر آن دو نعمت بخشیده بود گفتند: «از دروازه بر آنها وارد شوید که چون به آن در آیید، قطعاً پیروز خواهید بود. و اگر مؤمن‌اید بر خدا اعتماد و تکیه داشته باشید.
قَالُوا۟ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّا لَن نَّدْخُلَهَآ أَبَدًۭا مَّا دَامُوا۟ فِيهَا ۖ فَٱذْهَبْ أَنتَ وَرَبُّكَ فَقَٰتِلَآ إِنَّا هَٰهُنَا قَٰعِدُونَ ﴿٢٤﴾
گفتند: «ای موسی، تا آنها در آنجا باشند ما هرگز هیچ‌گاه واردش نمی‌شویم؛ پس تو برو و همراه خداوندگارت با آنها بجنگید! که ما همین‌جا نشسته‌ایم.
قَالَ رَبِّ إِنِّى لَآ أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِى وَأَخِى ۖ فَٱفْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ ٱلْقَوْمِ ٱلْفَٰسِقِينَ ﴿٢٥﴾
گفت: «ای خداوندگارم، به‌راستی من جز اختیار خودم و برادرم را ندارم؛ پس میان ما و میان گروه نابه‌کاران جدایی انداز.
قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ ۛ أَرْبَعِينَ سَنَةًۭ ۛ يَتِيهُونَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْفَٰسِقِينَ ﴿٢٦﴾
گفت: «پس به‌راستی چهل سال از آن محروم و در زمین سرگردان می‌شوند؛ پس بر حال گروه نابه‌کاران تأسف نخور.
۞ وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ٱبْنَىْ ءَادَمَ بِٱلْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًۭا فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ ٱلْءَاخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّكَ ۖ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلْمُتَّقِينَ ﴿٢٧﴾
و خبر دو فرزند آدم را به‌درستی بر آنان تلاوت کن؛ هنگامی که قربانی‌ای را پیش آوردند، ولی از یکی از آن‌دو پذیرفته شد و از دیگری پذیرفته نشد. گفت: «حتماً تو را خواهم کشت!» گفت: «جز این نیست که خدا از پرواپیشگان می‌پذیرد.
لَئِنۢ بَسَطتَ إِلَىَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِى مَآ أَنَا۠ بِبَاسِطٍۢ يَدِىَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ ۖ إِنِّىٓ أَخَافُ ٱللَّهَ رَبَّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٢٨﴾
قطعاً اگر دستت را به‌سویم بگشایی تا مرا بکشی، من دستم را برای کشتنت به‌سویت نخواهم گشود؛ به‌راستی من از خدا، خداوندگار جهانیان بیم دارم.
إِنِّىٓ أُرِيدُ أَن تَبُوٓأَ بِإِثْمِى وَإِثْمِكَ فَتَكُونَ مِنْ أَصْحَٰبِ ٱلنَّارِ ۚ وَذَٰلِكَ جَزَٰٓؤُا۟ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٢٩﴾
به‌راستی من می‌خواهم تو به‌خاطر کوتاهی من و کوتاهی خودت در افتی و از اهل آتش شوی؛ و آن مجازات ستمگران است.
فَطَوَّعَتْ لَهُۥ نَفْسُهُۥ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُۥ فَأَصْبَحَ مِنَ ٱلْخَٰسِرِينَ ﴿٣٠﴾
پس نفسش او را به کشتن برادرش ترغیب کرد؛ پس او را کشت و از زیانکاران شد.
فَبَعَثَ ٱللَّهُ غُرَابًۭا يَبْحَثُ فِى ٱلْأَرْضِ لِيُرِيَهُۥ كَيْفَ يُوَٰرِى سَوْءَةَ أَخِيهِ ۚ قَالَ يَٰوَيْلَتَىٰٓ أَعَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هَٰذَا ٱلْغُرَابِ فَأُوَٰرِىَ سَوْءَةَ أَخِى ۖ فَأَصْبَحَ مِنَ ٱلنَّٰدِمِينَ ﴿٣١﴾
سپس خدا کلاغی را بر انگیخت که در زمین جستجو می‌کرد تا به او نشان دهد شرمگاه برادرش را چگونه بپوشاند. گفت: «ای وای بر من، آیا از اینکه همچون این کلاغ باشم و شرمگاه برادرم را بپوشانم ناتوان بودم؟» پس از جملهٔ پشیمانان شد.
مِنْ أَجْلِ ذَٰلِكَ كَتَبْنَا عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ أَنَّهُۥ مَن قَتَلَ نَفْسًۢا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ ٱلنَّاسَ جَمِيعًۭا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَآ أَحْيَا ٱلنَّاسَ جَمِيعًۭا ۚ وَلَقَدْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِٱلْبَيِّنَٰتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًۭا مِّنْهُم بَعْدَ ذَٰلِكَ فِى ٱلْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ ﴿٣٢﴾
بدان خاطر بر بنی‌اسرائیل مقرر ساختیم که حق چنین است: هر کس انسانی را جز در برابر انسانی یا به‌خاطر فسادی در زمین بکشد، گویا همهٔ مردم را کشته است؛ و هر کس آن را زنده کند، گویا همهٔ مردم را زنده کرده است. و قطعاً فرستادگان ما برایشان دلایل روشن آورده بودند، اما با آن همه، قطعاً بسیاری از آنها در زمین زیاده‌روی می‌کنند.
إِنَّمَا جَزَٰٓؤُا۟ ٱلَّذِينَ يُحَارِبُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَسْعَوْنَ فِى ٱلْأَرْضِ فَسَادًا أَن يُقَتَّلُوٓا۟ أَوْ يُصَلَّبُوٓا۟ أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِّنْ خِلَٰفٍ أَوْ يُنفَوْا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ ۚ ذَٰلِكَ لَهُمْ خِزْىٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿٣٣﴾
جز این نیست که مجازات کسانی که با خدا و فرستادهٔ او می‌ستیزند و در زمین برای فساد می‌کوشند این است که با شدت عمل کشته شوند، یا به‌سختی به صلیب کشیده شوند، یا قاطعانه دست‌ها و پاهایشان بر خلاف جهت یکدیگر بریده شود، یا از آن سرزمین تبعید شوند؛ آن برایشان درماندگی‌ای در دنیاست و در سرای واپسین عذابی سترگ خواهند داشت.
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُوا۟ مِن قَبْلِ أَن تَقْدِرُوا۟ عَلَيْهِمْ ۖ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٣٤﴾
مگر کسانی که پیش از آنکه بر آنان تسلط یابید توبه کنند؛ پس بدانید که خدا به‌راستی آمرزنده و مهربان است.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱبْتَغُوٓا۟ إِلَيْهِ ٱلْوَسِيلَةَ وَجَٰهِدُوا۟ فِى سَبِيلِهِۦ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٣٥﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید از خدا پروا کنید و چیزی را بجویید که به او نزدیکتان سازد و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْ أَنَّ لَهُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا وَمِثْلَهُۥ مَعَهُۥ لِيَفْتَدُوا۟ بِهِۦ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿٣٦﴾
به‌راستی کسانی که حق‌پوشی کردند، اگر همهٔ آنچه در زمین است از آنِ آنها باشد، و همانندش هم با آن باشد، تا آن را به‌عنوان جایگزین عذاب روز قیامت بدهند، از ایشان پذیرفته نخواهد شد؛ و عذابی دردناک خواهند داشت.
يُرِيدُونَ أَن يَخْرُجُوا۟ مِنَ ٱلنَّارِ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنْهَا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌۭ مُّقِيمٌۭ ﴿٣٧﴾
می‌خواهند از آتش بیرون بیایند، ولی از آن بیرون‌آمدنی نیستند و عذابی پایدار خواهند داشت.
وَٱلسَّارِقُ وَٱلسَّارِقَةُ فَٱقْطَعُوٓا۟ أَيْدِيَهُمَا جَزَآءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَٰلًۭا مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ ﴿٣٨﴾
و مرد و زن دزد، دستانشان را به‌سزای آنچه به‌دست آورده‌اند، به‌عنوان درس عبرتی از جانب خدا ببرید؛ و خدا عزتمند و فرزانه است.
فَمَن تَابَ مِنۢ بَعْدِ ظُلْمِهِۦ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌ ﴿٣٩﴾
اما هر کس پس از ستمکاری‌اش توبه و اصلاح کند، خدا بر او روی می‌آورد که به‌راستی خدا آمرزنده و مهربان است.
أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَغْفِرُ لِمَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿٤٠﴾
مگر نمی‌دانی این خداست که زمامداری آسمان‌ها و زمین از آن اوست؟ هر که را بخواهد عذاب می‌کند و هر که را بخواهد می‌آمرزد و خدا بر هر کاری تواناست.
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ لَا يَحْزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِى ٱلْكُفْرِ مِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِأَفْوَٰهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِن قُلُوبُهُمْ ۛ وَمِنَ ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ ۛ سَمَّٰعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّٰعُونَ لِقَوْمٍ ءَاخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ ۖ يُحَرِّفُونَ ٱلْكَلِمَ مِنۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهِۦ ۖ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَٱحْذَرُوا۟ ۚ وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتْنَتَهُۥ فَلَن تَمْلِكَ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَمْ يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ ۚ لَهُمْ فِى ٱلدُّنْيَا خِزْىٌۭ ۖ وَلَهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌۭ ﴿٤١﴾
ای فرستاده، مبادا کسانی که در حق‌پوشی شتاب می‌کنند تو را اندوهگین سازند؛ از جمله آنها که دهانشان را باز می‌کنند و می‌گویند: «ایمان آوردیم»، در حالی که دل‌هایشان ایمان نیاورده است؛ و از جمله کسانی که یهودی شدند و بسیار به دروغ گوش می‌سپارند و بسیار به گروه دیگری گوش می‌دهند که نزد تو نیامده‌اند و سخنان را پس از قرار گرفتن در جایگاه‌هایش منحرف می‌سازند و می‌گویند: «اگر همین به شما داده شد، بر گیریدش، ولی اگر آن را به شما ندادند، پس بر حذر باشید.» و هر کس خدا آشفتگی‌اش را بخواهد، هرگز در برابر خدا اختیار چیزی را به سود او نخواهی داشت. آنها کسانی‌اند که خدا نخواسته دل‌هاشان را پاک گرداند؛ در دنیا درماندگی‌ای و در سرای واپسین عذابی سترگ خواهند داشت.
سَمَّٰعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّٰلُونَ لِلسُّحْتِ ۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحْكُم بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ ۖ وَإِن تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيْـًۭٔا ۖ وَإِنْ حَكَمْتَ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٤٢﴾
به‌شدت به دروغ گوش می‌سپارند و بسیار مال حرام می‌خورند؛ پس اگر نزد تو آمدند، یا میانشان داوری کن یا از آنان صرف نظر کن. و اگر از آنان صرف نظر کنی هرگز به تو زیانی نخواهند رساند؛ ولی اگر داوری کردی، پس بر مبنای نظامی عادلانه میانشان داوری کن که به‌راستی خدا دادگران را دوست دارد.
وَكَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوْرَىٰةُ فِيهَا حُكْمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَآ أُو۟لَٰٓئِكَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٤٣﴾
و چگونه تو را داور قرار می‌دهند با آنکه تورات نزد آنهاست و حکم خدا در آن است؟ آن‌گاه پس از آن رویگردان می‌شوند! نه، آنها مؤمن نیستند.
إِنَّآ أَنزَلْنَا ٱلتَّوْرَىٰةَ فِيهَا هُدًۭى وَنُورٌۭ ۚ يَحْكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسْلَمُوا۟ لِلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلرَّبَّٰنِيُّونَ وَٱلْأَحْبَارُ بِمَا ٱسْتُحْفِظُوا۟ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُوا۟ عَلَيْهِ شُهَدَآءَ ۚ فَلَا تَخْشَوُا۟ ٱلنَّاسَ وَٱخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا۟ بِـَٔايَٰتِى ثَمَنًۭا قَلِيلًۭا ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَٰفِرُونَ ﴿٤٤﴾
به‌راستی ما تورات را در حالی که در آن راهبری و نوری بود، فرو فرستادیم؛ و پیامبرانی که تسلیم حق بودند، بر پایهٔ آن برای یهودیان حکم می‌کردند و همچنین عالمان ربانی و خاخام‌ها، بر اساس آنچه از کتاب خدا که به آنها سپرده شده بود و بر آن گواه بودند. پس از مردم نترسید و از من بترسید و نشانه‌هایم را به بهای اندکی نفروشید. و هر کس بر اساس آنچه خدا فرو فرستاده حکم نکند، چنین کسانی همان حق‌پوشان‌اند.
وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفْسَ بِٱلنَّفْسِ وَٱلْعَيْنَ بِٱلْعَيْنِ وَٱلْأَنفَ بِٱلْأَنفِ وَٱلْأُذُنَ بِٱلْأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلْجُرُوحَ قِصَاصٌۭ ۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٌۭ لَّهُۥ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿٤٥﴾
و در آن بر ایشان مقرر داشتیم که جان در برابر جان و چشم در برابر چشم و بینی در برابر بینی و گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان است و زخم‌ها نیز نوعی قصاص به‌شمار می‌آید. البته اگر کسی آن را صادقانه ببخشد، برایش کفاره‌ای خواهد بود. و هر کس بر اساس آنچه خدا فرو فرستاده حکم نکند، چنین کسانی همان ستمگران‌اند.
وَقَفَّيْنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ ۖ وَءَاتَيْنَٰهُ ٱلْإِنجِيلَ فِيهِ هُدًۭى وَنُورٌۭ وَمُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ وَهُدًۭى وَمَوْعِظَةًۭ لِّلْمُتَّقِينَ ﴿٤٦﴾
و بر راه و رسم آنها عیسی پسر مریم را به‌عنوان تأییدکننده‌ای برای آنچه پیش از او بود، یعنی تورات، پشت سر ایشان قرار دادیم و به او انجیل را عطا کردیم که در آن راهبری و نوری بود و آنچه پیش از خودش بود یعنی تورات را تأیید می‌کرد و راهبری و پندی برای پرواپیشگان بود.
وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ ٱلْإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ ﴿٤٧﴾
و اهل انجیل باید بر اساس آنچه خدا در آن فرو فرستاده است حکم کنند. و هر کس بر اساس آنچه خدا فرو فرستاده حکم نکند، چنین کسانی همان نابه‌کاران‌اند.
وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ ۖ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلْحَقِّ ۚ لِكُلٍّۢ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةًۭ وَمِنْهَاجًۭا ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ وَلَٰكِن لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ ۖ فَٱسْتَبِقُوا۟ ٱلْخَيْرَٰتِ ۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًۭا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٤٨﴾
و کتاب را به‌عنوان تأییدکنندهٔ آنچه از کتاب که پیش از آن بود و به‌عنوان چیزی محیط بر آن، به‌درستی به‌سویت فرو فرستادیم؛ پس بر اساس آنچه خدا فرو فرستاده است میان آنها داوری کن و به‌جای آنچه از حقیقت نزدت آمده، تابع هوس‌هایشان مباش. برای هر یک از شما نوعی راه روشن و وسیله‌ای برای روشنی راه قرار داده‌ایم، با آنکه اگر خدا می‌خواست حتماً شما را امتی یگانه قرار می‌داد؛ ولی اراده کرده تا در آنچه به شما داده است آزمایشتان کند؛ پس در خوبی‌ها از یکدیگر پیشی بگیرید. بازگشت همگی شما به‌سوی خداست، آن‌گاه از آنچه درباره‌اش اختلاف داشتید آگاهتان خواهد ساخت.
وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَٱعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَٰسِقُونَ ﴿٤٩﴾
و همچنین بر اساس آنچه خدا فرو فرستاده است میان آنها داوری کن و تابع هوس‌هایشان مباش و از آنان بر حذر باش تا مبادا تو را نسبت به برخی از آنچه خدا به‌سویت فرو فرستاده دچار آشفتگی کنند. پس اگر رویگردان شدند، بدان که به‌راستی خدا می‌خواهد به بخشی از گناهانشان دچارشان سازد و به‌راستی بسیاری از مردم قطعاً نابه‌کارند.
أَفَحُكْمَ ٱلْجَٰهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًۭا لِّقَوْمٍۢ يُوقِنُونَ ﴿٥٠﴾
پس آیا حکم جاهلیت را می‌جویند؟! و برای گروهی که باور دارند، چه کسی در حکم دادن نیکوتر از خداست؟
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلْيَهُودَ وَٱلنَّصَٰرَىٰٓ أَوْلِيَآءَ ۘ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍۢ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُۥ مِنْهُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٥١﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، یهودی‌ها و نصرانی‌ها را به‌عنوان گردانندگان امور برنگزینید، که برخی از آنان گردانندهٔ امور برخی دیگرند. و هر کس از شما با رویگردان شدن به‌سویشان آنها را به‌عنوان گردانندهٔ امور برگزیند، قطعاً او از زمرهٔ آنهاست. به‌راستی خدا گروه ستمگران را راهبری نمی‌کند.
فَتَرَى ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌۭ يُسَٰرِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٌۭ ۚ فَعَسَى ٱللَّهُ أَن يَأْتِىَ بِٱلْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍۢ مِّنْ عِندِهِۦ فَيُصْبِحُوا۟ عَلَىٰ مَآ أَسَرُّوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ نَٰدِمِينَ ﴿٥٢﴾
اما می‌بینی کسانی که در دلشان مرضی است به میان آنها می‌شتابند و می‌گویند: «می‌ترسیم پیش‌آمدی برایمان رخ دهد»؛ ولی چه‌بسا خدا پیروزی یا موضوعی از نزد خودش پیش آورد و در نتیجه، آنها بر آنچه در درونشان پنهان کرده بودند افسوس خواهند خورد.
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَهَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَٰنِهِمْ ۙ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ ۚ حَبِطَتْ أَعْمَٰلُهُمْ فَأَصْبَحُوا۟ خَٰسِرِينَ ﴿٥٣﴾
و کسانی که ایمان آورده‌اند گویند: «آیا اینها همان کسانی‌اند که با بالاترین سوگندهایشان به خدا قسم خوردند که حتماً با شما خواهند بود؟ اعمالشان از اعتبار افتاد و در نتیجه، زیانکار شدند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِۦ فَسَوْفَ يَأْتِى ٱللَّهُ بِقَوْمٍۢ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَآئِمٍۢ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ ٱللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ ﴿٥٤﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هر کس از شما از دین خود برگردد، پس خدا گروهی را خواهد آورد که دوستشان دارد و آنها نیز او را دوست دارند، افرادی که در برابر مؤمنان خوار و در برابر حق‌پوشان عزتمندند، در راه خدا جهاد می‌کنند و از سرزنش هیچ سرزنش‌کننده‌ای بیم ندارند؛ آن، افزون‌بخشی خداست که به هر کس بخواهد عطایش می‌کند و خدا در بر گیرنده‌ای داناست.
إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُمْ رَٰكِعُونَ ﴿٥٥﴾
جز این نیست که سرپرست شما خدا و فرستادهٔ او و کسانی‌اند که ایمان آورده‌اند، آنها که نماز را بر پا می‌دارند و در حالی که در رکوع‌اند زکات می‌دهند.
وَمَن يَتَوَلَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فَإِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْغَٰلِبُونَ ﴿٥٦﴾
و هر کس با رویگردان شدن به‌سوی خدا و فرستادهٔ او و کسانی که ایمان آورده‌اند، آنها را گردانندهٔ امور خود قرار دهد، پس به‌راستی حزب خدا همان پیروزمندان‌اند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَكُمْ هُزُوًۭا وَلَعِبًۭا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ مِن قَبْلِكُمْ وَٱلْكُفَّارَ أَوْلِيَآءَ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿٥٧﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از میان کسانی که پیش از شما به آنها کتاب داده شده، کسانی که دینتان را به ریشخند و بازی می‌گیرند و حق‌پوشان را به‌عنوان گردانندگان امور بر نگزینید و اگر مؤمن‌اید از خدا پروا داشته باشید.
وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ ٱتَّخَذُوهَا هُزُوًۭا وَلَعِبًۭا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَعْقِلُونَ ﴿٥٨﴾
و هنگامی که به نماز فرا می‌خوانید، آن را به ریشخند و بازی می‌گیرند؛ از آن رو که آنها گروهی هستند که درک نمی‌کنند.
قُلْ يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ هَلْ تَنقِمُونَ مِنَّآ إِلَّآ أَنْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبْلُ وَأَنَّ أَكْثَرَكُمْ فَٰسِقُونَ ﴿٥٩﴾
بگو: «ای اهل کتاب، آیا با ما جز به این‌خاطر برخورد می‌کنید که به خدا و آنچه به‌سویمان فرو فرستاده شده و آنچه قبلاً فرو فرستاده شده بود ایمان آورده‌ایم؟ و اینکه بیشترتان نابه‌کارید؟
قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُم بِشَرٍّۢ مِّن ذَٰلِكَ مَثُوبَةً عِندَ ٱللَّهِ ۚ مَن لَّعَنَهُ ٱللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ ٱلْقِرَدَةَ وَٱلْخَنَازِيرَ وَعَبَدَ ٱلطَّٰغُوتَ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ شَرٌّۭ مَّكَانًۭا وَأَضَلُّ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ ﴿٦٠﴾
بگو: «آیا به شما از سزایی بدتر از آن نزد خدا خبر دهم؟ کسی که خدا او را از رحمتش دور ساخت و بر او خشم گرفت - و برخی از ایشان را به‌صورت بوزینه‌ها و خوک‌ها قرار داد - و آن که جلوهٔ گردنکشی را بندگی کرد؛ چنین کسانی جایگاه بدتری دارند و از میانهٔ راه گمراه‌ترند.
وَإِذَا جَآءُوكُمْ قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا وَقَد دَّخَلُوا۟ بِٱلْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوا۟ بِهِۦ ۚ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا۟ يَكْتُمُونَ ﴿٦١﴾
و هنگامی که نزد شما آمدند گفتند: «ایمان آوردیم.» با آنکه با حق‌پوشی وارد شده و با همان بیرون رفته‌اند؛ و خدا به آنچه کتمان می‌کردند داناتر است.
وَتَرَىٰ كَثِيرًۭا مِّنْهُمْ يُسَٰرِعُونَ فِى ٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَأَكْلِهِمُ ٱلسُّحْتَ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٦٢﴾
و بسیاری از آنان را می‌بینی که در کوتاهی و تعدی و حرام‌خواری خود شتاب می‌کنند؛ واقعاً چه بد بود آنچه انجام می‌دادند!
لَوْلَا يَنْهَىٰهُمُ ٱلرَّبَّٰنِيُّونَ وَٱلْأَحْبَارُ عَن قَوْلِهِمُ ٱلْإِثْمَ وَأَكْلِهِمُ ٱلسُّحْتَ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا۟ يَصْنَعُونَ ﴿٦٣﴾
چرا عالمان ربانی و دانشمندان، آنها را از کوتاهیشان در گفتار و حرام خوردنشان باز نمی‌دارند؟! واقعاً چه بد بود آنچه می‌ساختند!
وَقَالَتِ ٱلْيَهُودُ يَدُ ٱللَّهِ مَغْلُولَةٌ ۚ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا۟ بِمَا قَالُوا۟ ۘ بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيْفَ يَشَآءُ ۚ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًۭا مِّنْهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ طُغْيَٰنًۭا وَكُفْرًۭا ۚ وَأَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ ٱلْعَدَٰوَةَ وَٱلْبَغْضَآءَ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ ۚ كُلَّمَآ أَوْقَدُوا۟ نَارًۭا لِّلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا ٱللَّهُ ۚ وَيَسْعَوْنَ فِى ٱلْأَرْضِ فَسَادًۭا ۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٦٤﴾
و یهودیان گفتند: «دست خدا بسته است.» دستان خودشان بسته باد! و به‌خاطر آنچه گفتند، از رحمت خدا دور شدند. نه، دستان خدا باز است و هر گونه بخواهد خرج می‌کند. و آنچه از جانب خداوندگارت به‌سوی تو فرو فرستاده شد، قطعاً بر گردنکشی و حق‌پوشی بسیاری از آنان خواهد افزود. و تا روز رستاخیز میانشان دشمنی و نفرت افکندیم؛ هر بار که آتشی را برای جنگ برافروختند، خدا خاموشش ساخت. و در زمین برای فساد می‌کوشند؛ و خدا مفسدان را دوست ندارد.
وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّـَٔاتِهِمْ وَلَأَدْخَلْنَٰهُمْ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٦٥﴾
و اگر اهل کتاب ایمان می‌آوردند و پروا می‌کردند، قطعاً بدی‌هایشان را می‌پوشاندیم و نادیده می‌گرفتیم و حتماً آنها را به باغ‌های همواره پرنعمت وارد می‌ساختیم.
وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُوا۟ ٱلتَّوْرَىٰةَ وَٱلْإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِم مِّن رَّبِّهِمْ لَأَكَلُوا۟ مِن فَوْقِهِمْ وَمِن تَحْتِ أَرْجُلِهِم ۚ مِّنْهُمْ أُمَّةٌۭ مُّقْتَصِدَةٌۭ ۖ وَكَثِيرٌۭ مِّنْهُمْ سَآءَ مَا يَعْمَلُونَ ﴿٦٦﴾
ولی اگر آنها تورات و انجیل و آنچه از جانب خداوندگارشان به‌سویشان فرو فرستاده شده بود را بر پا می‌داشتند، قطعاً از بالای سرشان و از زیر پاهایشان می‌خوردند؛ دسته‌ای از آنان با دقت و اعتدال عمل می‌کنند، ولی بسیاری از آنها بد است آنچه انجام می‌دهند.
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُۥ ۚ وَٱللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَٰفِرِينَ ﴿٦٧﴾
ای فرستاده، آنچه از جانب خداوندگارت به‌سویت فرو فرستاده شده را ابلاغ کن؛ که اگر نکنی رسالتش را ابلاغ نکرده‌ای؛ و خدا تو را از مردم حفظ می‌کند. به‌راستی خدا گروه حق‌پوشان را راهبری نمی‌کند.
قُلْ يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ لَسْتُمْ عَلَىٰ شَىْءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُوا۟ ٱلتَّوْرَىٰةَ وَٱلْإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ ۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًۭا مِّنْهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ طُغْيَٰنًۭا وَكُفْرًۭا ۖ فَلَا تَأْسَ عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ ﴿٦٨﴾
بگو: «ای اهل کتاب، تا تورات و انجیل و آنچه از جانب خداوندگارتان به‌سویتان فرو فرستاده شده را بر پا ندارید، هیچ ارزشی نخواهید داشت.» و آنچه از جانب خداوندگارت به‌سوی تو فرو فرستاده شد، قطعاً بر گردنکشی و حق‌پوشی بسیاری از آنان خواهد افزود؛ پس بر حال گروه حق‌پوشان تأسف نخور.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَٱلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلصَّٰبِـُٔونَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ مَنْ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحًۭا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٦٩﴾
به‌راستی کسانی که ایمان آورده و کسانی که یهودی شده‌اند و صابئی‌ها و نصرانی‌ها، هر کس به خدا و روز واپسین ایمان آورده و کار شایسته انجام داده باشد، نه هیچ بیمی بر ایشان می‌رود و نه اندوهگین می‌شوند.
لَقَدْ أَخَذْنَا مِيثَٰقَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ وَأَرْسَلْنَآ إِلَيْهِمْ رُسُلًۭا ۖ كُلَّمَا جَآءَهُمْ رَسُولٌۢ بِمَا لَا تَهْوَىٰٓ أَنفُسُهُمْ فَرِيقًۭا كَذَّبُوا۟ وَفَرِيقًۭا يَقْتُلُونَ ﴿٧٠﴾
قطعاً از بنی‌اسرائیل تعهد گرفته‌ایم و فرستادگانی را به‌سویشان فرستاده‌ایم، ولی هر گاه فرستاده‌ای چیزی برایشان می‌آورد که مطابق میلشان نبود، گروهی را تکذیب کرده و گروهی را می‌کشتند.
وَحَسِبُوٓا۟ أَلَّا تَكُونَ فِتْنَةٌۭ فَعَمُوا۟ وَصَمُّوا۟ ثُمَّ تَابَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوا۟ وَصَمُّوا۟ كَثِيرٌۭ مِّنْهُمْ ۚ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِمَا يَعْمَلُونَ ﴿٧١﴾
و پنداشتند که آشوبی نخواهد بود، پس کور و کر شدند؛ سپس خدا بر آنان رو آورد؛ باز بسیاری از آنان کور و کر شدند؛ و خدا به آنچه می‌کنند بیناست.
لَقَدْ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْمَسِيحُ ٱبْنُ مَرْيَمَ ۖ وَقَالَ ٱلْمَسِيحُ يَٰبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ رَبِّى وَرَبَّكُمْ ۖ إِنَّهُۥ مَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ ٱلْجَنَّةَ وَمَأْوَىٰهُ ٱلنَّارُ ۖ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنْ أَنصَارٍۢ ﴿٧٢﴾
کسانی که گفتند: «خدا همان مسیح پسر مریم است» قطعاً حق‌پوشی کرده‌اند؛ این در حالی است که مسیح گفت: «ای بنی‌اسرائیل، خدا را بندگی کنید که خداوندگار من و خداوندگار شماست؛ حق چنین است که هر کس به خدا شرک بورزد، قطعاً خدا او را از بهشت محروم ساخته و منزلگاهش آتش است؛ و ستمگران را حامیانی نخواهد بود.
لَّقَدْ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٍۢ ۘ وَمَا مِنْ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ ۚ وَإِن لَّمْ يَنتَهُوا۟ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿٧٣﴾
کسانی که گفتند: «خدا سومی از سه‌تاست» قطعاً حق‌پوشی کرده‌اند؛ این در حالی است که هیچ معبودی نیست جز معبودی یگانه و اگر از آنچه می‌گویند دست بر ندارند، قطعاً آن کسانی از ایشان که حق‌پوشی کردند دچار عذابی دردناک خواهند شد.
أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى ٱللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُۥ ۚ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٧٤﴾
پس چرا به درگاه خدا توبه نمی‌کنند و از او آمرزش نمی‌خواهند؟ با آنکه خدا آمرزنده و مهربان است.
مَّا ٱلْمَسِيحُ ٱبْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولٌۭ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ ٱلرُّسُلُ وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٌۭ ۖ كَانَا يَأْكُلَانِ ٱلطَّعَامَ ۗ ٱنظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ ٱلْءَايَٰتِ ثُمَّ ٱنظُرْ أَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ ﴿٧٥﴾
مسیح پسر مریم کسی نبود جز فرستاده‌ای که پیش از او فرستادگان بودند و دورانشان سپری شد؛ و مادرش راست‌منش بود و هر دو غذا می‌خوردند. بنگر چگونه نشانه‌ها را برایشان روشن می‌کنیم، آن‌گاه بنگر چگونه زیر و رو می‌شوند!
قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّۭا وَلَا نَفْعًۭا ۚ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٧٦﴾
بگو: «آیا به‌جای خدا چیزی را بندگی می‌کنید که نه اختیار زیانی را برای شما دارد و نه سودی؟ با آنکه خداست که شنوای داناست.
قُلْ يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ لَا تَغْلُوا۟ فِى دِينِكُمْ غَيْرَ ٱلْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوٓا۟ أَهْوَآءَ قَوْمٍۢ قَدْ ضَلُّوا۟ مِن قَبْلُ وَأَضَلُّوا۟ كَثِيرًۭا وَضَلُّوا۟ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ ﴿٧٧﴾
بگو: «ای اهل کتاب، در دینتان به ناحق زیاده‌روی نکنید و از هوس‌های گروهی که پیش از این گمراه شده‌اند و بسیاری را گمراه ساخته و میانهٔ راه گم کرده‌اند، پیروی نکنید.
لُعِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنۢ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ ۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوا۟ وَّكَانُوا۟ يَعْتَدُونَ ﴿٧٨﴾
کسانی از بنی‌اسرائیل که حق‌پوشی کردند، بر زبان داود و عیسی پسر مریم نفرین شدند؛ آن به‌خاطر این بود که سرپیچی کرده و به حقوق دیگران تجاوز می‌کردند.
كَانُوا۟ لَا يَتَنَاهَوْنَ عَن مُّنكَرٍۢ فَعَلُوهُ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ ﴿٧٩﴾
یکدیگر را از کار ناپسندی که انجام می‌دادند باز نمی‌داشتند؛ واقعاً چه بد بود آنچه می‌کردند.
تَرَىٰ كَثِيرًۭا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنفُسُهُمْ أَن سَخِطَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ وَفِى ٱلْعَذَابِ هُمْ خَٰلِدُونَ ﴿٨٠﴾
بسیاری از آنان را می‌بینی که با رویگردان شدن به‌سوی کسانی که حق‌پوشی کردند، آنها را به‌عنوان گردانندهٔ امور بر می‌گزینند. واقعاً چه بد چیزی است خشم خدا بر آنان، که نفس‌هایشان از پیش برایشان فرستاده است، و ایشان در عذاب جاودانه‌اند.
وَلَوْ كَانُوا۟ يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلنَّبِىِّ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مَا ٱتَّخَذُوهُمْ أَوْلِيَآءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرًۭا مِّنْهُمْ فَٰسِقُونَ ﴿٨١﴾
و اگر به خدا و پیامبر و آنچه به‌سوی او فرو فرستاده شده ایمان آورده بودند، آنها را به‌عنوان گردانندهٔ امور بر نمی‌گزیدند؛ ولی بسیاری از آنها نابه‌کارند.
۞ لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ ٱلنَّاسِ عَدَٰوَةًۭ لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱلْيَهُودَ وَٱلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ ۖ وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُم مَّوَدَّةًۭ لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّا نَصَٰرَىٰ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَانًۭا وَأَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ ﴿٨٢﴾
قطعاً دشمن‌ترین مردم نسبت به کسانی که ایمان آوردند را یهودیان و کسانی که شرک ورزیدند خواهی یافت و قطعاً نزدیک‌ترین آنها در دوستی با کسانی که ایمان آوردند را کسانی خواهی یافت که گفتند: «ما نصرانی هستیم». آن به‌این خاطر است که از میان آنها کشیشان و راهبانی هستند و به این خاطر است که آنها در پی بزرگی کردن نیستند.
وَإِذَا سَمِعُوا۟ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا۟ مِنَ ٱلْحَقِّ ۖ يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱكْتُبْنَا مَعَ ٱلشَّٰهِدِينَ ﴿٨٣﴾
و چون آنچه به‌سوی این فرستاده نازل شده است را بشنوند، چشمانشان را می‌بینی که به‌خاطر آنچه از حق شناخته‌اند، از اشک لبریز می‌شود و می‌گویند: «ای خداوندگار ما، ایمان آوردیم، پس ما را همراه گواهان مقرر فرما.
وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلْحَقِّ وَنَطْمَعُ أَن يُدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿٨٤﴾
«و چرا نباید به خدا و آنچه از حقیقت نزد ما آمده است ایمان بیاوریم و طمع نداشته باشیم که خداوندگارمان ما را با گروه شایستگان وارد سازد؟
فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُوا۟ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٨٥﴾
پس خدا به‌خاطر آنچه گفتند، به آنها باغ‌هایی را پاداش داد که از زیرشان جوی‌ها روان است، در حالی که در آنها جاودانه خواهند بود؛ و آن است پاداش نیکوکاران.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَآ أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْجَحِيمِ ﴿٨٦﴾
و کسانی که حق‌پوشی کردند و نشانه‌های ما را دروغ شمردند، چنین کسانی اهل دوزخ‌اند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُحَرِّمُوا۟ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿٨٧﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، چیزهای پاکیزه‌ای را که خدا برایتان حلال کرده است حرام مشمارید و به حقوق دیگران تجاوز نکنید که به‌راستی خدا تجاوزکاران را دوست ندارد.
وَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلًۭا طَيِّبًۭا ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِىٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤْمِنُونَ ﴿٨٨﴾
و از چیزهای حلال و پاکیزه‌ای که خدا روزیتان کرده است بخورید و از خدا که به او ایمان دارید پروا کنید.
لَا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغْوِ فِىٓ أَيْمَٰنِكُمْ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ ٱلْأَيْمَٰنَ ۖ فَكَفَّٰرَتُهُۥٓ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٍۢ ۚ ذَٰلِكَ كَفَّٰرَةُ أَيْمَٰنِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ ۚ وَٱحْفَظُوٓا۟ أَيْمَٰنَكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿٨٩﴾
خدا شما را به‌خاطر بیهوده‌گویی در قسم‌هایتان مؤاخذه نمی‌کند، ولی به‌سبب پیمان‌های محکمی که با سوگند بسته‌اید بازخواستتان خواهد کرد. پس کفارهٔ آن، غذا دادن به ده بینواست از غذاهای متوسطی که به خانوادهٔ خود می‌دهید، یا پوشاندن آنها، یا آزاد کردن برده‌ای؛ اما اگر کسی پیدا نکرد، پس روزهٔ سه روز. آن کفارهٔ سوگندهای شماست وقتی قسم خوردید؛ و سوگندهایتان را پاس دارید. بدان‌سان خدا نشانه‌هایش را برایتان روشن می‌سازد، باشد که قدرشناسی کنید.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِنَّمَا ٱلْخَمْرُ وَٱلْمَيْسِرُ وَٱلْأَنصَابُ وَٱلْأَزْلَٰمُ رِجْسٌۭ مِّنْ عَمَلِ ٱلشَّيْطَٰنِ فَٱجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٩٠﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، جز این نیست که شراب و قمار و سنگ‌های نصب‌شده به‌عنوان بت و چوب‌های بخت‌آزمایی، پلید و از کارهای شیطانی است؛ پس از آن دوری کنید، باشد که رستگار شوید.
إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيْطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ ٱلْعَدَٰوَةَ وَٱلْبَغْضَآءَ فِى ٱلْخَمْرِ وَٱلْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِ ۖ فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ ﴿٩١﴾
جز این نیست که شیطان می‌خواهد از طریق شراب و قمار میان شما دشمنی و کینه ایجاد کند و شما را از یاد خدا و از نماز باز دارد؛ پس آیا دست‌بردار هستید؟!
وَأَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَٱحْذَرُوا۟ ۚ فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلْبَلَٰغُ ٱلْمُبِينُ ﴿٩٢﴾
و از خدا فرمان برید و از این فرستاده فرمان برید و بر حذر باشید؛ اما اگر رویگردان شدید، بدانید به‌راستی جز این نیست که وظیفهٔ فرستادهٔ ما رساندن آشکار پیام است.
لَيْسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جُنَاحٌۭ فِيمَا طَعِمُوٓا۟ إِذَا مَا ٱتَّقَوا۟ وَّءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَوا۟ وَّءَامَنُوا۟ ثُمَّ ٱتَّقَوا۟ وَّأَحْسَنُوا۟ ۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٩٣﴾
برای کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، آنچه خورده‌اند انحرافی از حق به‌حساب نمی‌آید، البته در صورتی که پروا کنند و ایمان آورند و کارهای شایسته انجام دهند، سپس پروا کنند و ایمان آورند، و باز پروا داشته باشند و نیکوکاری کنند؛ و خدا نیکوکاران را دوست دارد.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَيَبْلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَىْءٍۢ مِّنَ ٱلصَّيْدِ تَنَالُهُۥٓ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلْغَيْبِ ۚ فَمَنِ ٱعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿٩٤﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، خدا قطعاً شما را با چیزی از شکار که دستان و نیزه‌هاتان به آن می‌رسد خواهد آزمود، تا آن کس را که در نهان از او بیم دارد، بشناسد؛ پس هر کس پس از آن به حقوق دیگران تجاوز کند، عذابی دردناک خواهد داشت.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْتُلُوا۟ ٱلصَّيْدَ وَأَنتُمْ حُرُمٌۭ ۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآءٌۭ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدْلٍۢ مِّنكُمْ هَدْيًۢا بَٰلِغَ ٱلْكَعْبَةِ أَوْ كَفَّٰرَةٌۭ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوْ عَدْلُ ذَٰلِكَ صِيَامًۭا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمْرِهِۦ ۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَ ۚ وَمَنْ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنْهُ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌۭ ذُو ٱنتِقَامٍ ﴿٩٥﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، در حالی که مُحرم هستید شکار را نکشید؛ و هر کس از شما آن را عمداً بکشد، پس مجازاتی همانند آنچه کشته است، از قبیل دامی که دو فرد دارای عدالت از میان شما به آن حکم کنند، به‌عنوان قربانیِ روانه‌شده، به کعبه رسانده شود، یا کفاره‌ای که خوراک بینوایانی باشد، یا معادل آن، روزه‌ای، تا سنگینی کارش را بچشد. خدا از آنچه قبلاً واقع شده است در گذشت؛ و هر کس تکرار کند، خدا او را مؤاخذه خواهد کرد؛ و خدا عزتمند و اهل مؤاخذه است.
أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ ٱلْبَحْرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعًۭا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۖ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ ٱلْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًۭا ۗ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِىٓ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٩٦﴾
شکار دریا و خوراکی آن برای شما حلال شده است تا شما و کاروانیان بهره‌ای داشته باشید، و تا زمانی که محرم هستید شکار خشکی بر شما حرام است؛ و از خدا که به‌سوی او بر انگیخته و گرد آورده خواهید شد، پروا کنید.
۞ جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلْكَعْبَةَ ٱلْبَيْتَ ٱلْحَرَامَ قِيَٰمًۭا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهْرَ ٱلْحَرَامَ وَٱلْهَدْىَ وَٱلْقَلَٰٓئِدَ ۚ ذَٰلِكَ لِتَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ ﴿٩٧﴾
خدا کعبه، آن خانهٔ محترم را و ماه حرام و قربانی روانه‌شده و قربانی نشان‌دار را مایهٔ برپا بودن مردم قرار داد. آن بدین‌خاطر است که بدانید خدا آنچه را در آسمان‌ها و آنچه را در زمین است می‌داند و خدا به هر چیزی داناست.
ٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ وَأَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٩٨﴾
بدانید قطعاً خدا پیامدهای سختی را در نظر می‌گیرد و قطعاً خدا آمرزنده و مهربان است.
مَّا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلْبَلَٰغُ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ ﴿٩٩﴾
این فرستاده وظیفه‌ای جز رساندن پیام ندارد و خدا آنچه را آشکار می‌کنید و آنچه را کتمان می‌کنید می‌داند.
قُل لَّا يَسْتَوِى ٱلْخَبِيثُ وَٱلطَّيِّبُ وَلَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ ٱلْخَبِيثِ ۚ فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ يَٰٓأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿١٠٠﴾
بگو: «پلید و پاکیزه یکسان نیستند؛ اگرچه فراوانی پلید تو را به شگفت آورد. پس ای صاحب‌دلان، از خدا پروا کنید، باشد که رستگار شوید.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَسْـَٔلُوا۟ عَنْ أَشْيَآءَ إِن تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِن تَسْـَٔلُوا۟ عَنْهَا حِينَ يُنَزَّلُ ٱلْقُرْءَانُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا ٱللَّهُ عَنْهَا ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌۭ ﴿١٠١﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، دربارهٔ چیزهایی که اگر برایتان روشن شود، ناخرسندتان می‌کند، نپرسید. و اگر در هنگامی که قرآن فرو فرستاده می‌شود، دربارهٔ آنها بپرسید، برایتان روشن خواهد شد. خدا از آن در گذشت؛ و خدا آمرزنده و بردبار است.
قَدْ سَأَلَهَا قَوْمٌۭ مِّن قَبْلِكُمْ ثُمَّ أَصْبَحُوا۟ بِهَا كَٰفِرِينَ ﴿١٠٢﴾
همانا گروهی پیش از شما آنها را پرسیدند، سپس به آنها کافر شدند.
مَا جَعَلَ ٱللَّهُ مِنۢ بَحِيرَةٍۢ وَلَا سَآئِبَةٍۢ وَلَا وَصِيلَةٍۢ وَلَا حَامٍۢ ۙ وَلَٰكِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ ۖ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ﴿١٠٣﴾
خدا هیچ شتر زایا و شتر رها و گوسفند ملحق‌شده و شتر حمایت‌شده‌ای قرار نداده است؛ ولی کسانی که حق‌پوشی کردند بر خدا دروغ می‌بندند و بیشترشان درک نمی‌کنند.
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا۟ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ قَالُوا۟ حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَآ ۚ أَوَلَوْ كَانَ ءَابَآؤُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ شَيْـًۭٔا وَلَا يَهْتَدُونَ ﴿١٠٤﴾
و چون به آنها گفته شود: «به‌سوی آنچه خدا فرو فرستاده و به‌سوی پیامبر آیید»، گویند: «آنچه پدران خود را بر آن یافته‌ایم ما را بس است.» آیا هر چند که پدرانشان چیزی نمی‌دانستند و راه نیافته بودند؟!
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ عَلَيْكُمْ أَنفُسَكُمْ ۖ لَا يَضُرُّكُم مَّن ضَلَّ إِذَا ٱهْتَدَيْتُمْ ۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًۭا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٠٥﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، به خودتان بپردازید؛ هر گاه شما راه یافته باشید، هر که گمراه شود به شما زیانی نمی‌رساند. بازگشت همگی شما به‌سوی خداست، آن‌گاه آنچه را می‌کردید به شما خبر خواهد داد.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ شَهَٰدَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ حِينَ ٱلْوَصِيَّةِ ٱثْنَانِ ذَوَا عَدْلٍۢ مِّنكُمْ أَوْ ءَاخَرَانِ مِنْ غَيْرِكُمْ إِنْ أَنتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ فَأَصَٰبَتْكُم مُّصِيبَةُ ٱلْمَوْتِ ۚ تَحْبِسُونَهُمَا مِنۢ بَعْدِ ٱلصَّلَوٰةِ فَيُقْسِمَانِ بِٱللَّهِ إِنِ ٱرْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِى بِهِۦ ثَمَنًۭا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ ۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَٰدَةَ ٱللَّهِ إِنَّآ إِذًۭا لَّمِنَ ٱلْءَاثِمِينَ ﴿١٠٦﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هر گاه مرگ یکی از شما فرا رسید، گواهیِ میان شما در هنگام وصیت، دو فرد عادل از خودتان باشد؛ یا اگر در سفر بودید و دچار مصیبت مرگ شدید، دو شخص دیگر از غیر خودتان. و اگر به شک افتادید، آن دو را پس از نماز نگه می‌دارید، آن‌گاه به خدا سوگند می‌خورند که: «حتی اگر خویشاوند باشد، در مقابلش هیچ بهایی نمی‌ستانیم، و گواهی خدا را کتمان نمی‌کنیم که در این صورت ما قطعاً از کوتاهی‌کنندگان خواهیم بود.
فَإِنْ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا ٱسْتَحَقَّآ إِثْمًۭا فَـَٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ ٱلَّذِينَ ٱسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ ٱلْأَوْلَيَٰنِ فَيُقْسِمَانِ بِٱللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا ٱعْتَدَيْنَآ إِنَّآ إِذًۭا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿١٠٧﴾
اما اگر یک‌باره مشخص شد که آن‌دو سزاوار عنوان کوتاهی کردن شده‌اند، پس دو فرد دیگر، از میان کسانی که آن دو نفر اول، استحقاق چنان عنوانی را علیه آنها پیدا کرده بودند، به‌جای آنان قرار می‌گیرند؛ آن‌گاه به خدا سوگند می‌خورند که: «گواهی ما قطعاً از گواهی آن‌دو درست‌تر است و از حق تجاوز نکرده‌ایم، که در این صورت، به‌راستی از ستمگران خواهیم بود.
ذَٰلِكَ أَدْنَىٰٓ أَن يَأْتُوا۟ بِٱلشَّهَٰدَةِ عَلَىٰ وَجْهِهَآ أَوْ يَخَافُوٓا۟ أَن تُرَدَّ أَيْمَٰنٌۢ بَعْدَ أَيْمَٰنِهِمْ ۗ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱسْمَعُوا۟ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْفَٰسِقِينَ ﴿١٠٨﴾
آن برای اینکه گواهی را به‌صورت درستش ادا کنند یا بیم داشته باشند که پس از سوگندهایشان سوگندهایی باز گردانده شود، مناسب‌تر است. و از خدا پروا کنید و بشنوید؛ و خدا گروه نابه‌کاران را راهبری نمی‌کند.
۞ يَوْمَ يَجْمَعُ ٱللَّهُ ٱلرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَآ أُجِبْتُمْ ۖ قَالُوا۟ لَا عِلْمَ لَنَآ ۖ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلْغُيُوبِ ﴿١٠٩﴾
روزی که خدا فرستادگان را گرد می‌آورد و می‌گوید: «چه پاسخی به شما داده شد؟» گویند: «ما اطلاعی نداریم؛ به‌راستی این تویی که به همهٔ امور پنهانی بسیار دانایی.
إِذْ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبْنَ مَرْيَمَ ٱذْكُرْ نِعْمَتِى عَلَيْكَ وَعَلَىٰ وَٰلِدَتِكَ إِذْ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ ٱلْقُدُسِ تُكَلِّمُ ٱلنَّاسَ فِى ٱلْمَهْدِ وَكَهْلًۭا ۖ وَإِذْ عَلَّمْتُكَ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَٱلتَّوْرَىٰةَ وَٱلْإِنجِيلَ ۖ وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ ٱلطِّينِ كَهَيْـَٔةِ ٱلطَّيْرِ بِإِذْنِى فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيْرًۢا بِإِذْنِى ۖ وَتُبْرِئُ ٱلْأَكْمَهَ وَٱلْأَبْرَصَ بِإِذْنِى ۖ وَإِذْ تُخْرِجُ ٱلْمَوْتَىٰ بِإِذْنِى ۖ وَإِذْ كَفَفْتُ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ عَنكَ إِذْ جِئْتَهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْهُمْ إِنْ هَٰذَآ إِلَّا سِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿١١٠﴾
آن‌گاه که خدا گفت: «ای عیسی پسر مریم، نعمتم را که بر تو و مادرت بخشیدم یاد کن؛ آن‌گاه که تو را با روح القدس پشتیبانی کردم و در گهواره و بزرگسالی با مردم سخن می‌گفتی و آن‌گاه که کتاب و حکمت و تورات و انجیل را به تو آموختم و آن‌گاه که به اذن من از گل همچون شکل پرنده را می‌آفریدی و در آن می‌دمیدی و به اذن من به پرنده‌ای تبدیل می‌شد و کور مادرزاد و مبتلای به پیسی را به اذن من درمان می‌کردی و آن‌گاه که مردگان را به اذن من بیرون می‌آوردی و آن‌گاه که دست بنی‌اسرائیل را از تو کوتاه کردم، وقتی برایشان دلایل روشن آوردی؛ ولی کسانی از آنان که حق‌پوشی کردند گفتند: «این جز جادویی آشکار نیست.»
وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى ٱلْحَوَارِيِّۦنَ أَنْ ءَامِنُوا۟ بِى وَبِرَسُولِى قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا وَٱشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُونَ ﴿١١١﴾
و آن‌گاه که به حواریان وحی کردم: «به من و به فرستاده‌ام ایمان آورید»؛ گفتند: «ایمان آوردیم و شاهد باش که ما تسلیم حقیم.
إِذْ قَالَ ٱلْحَوَارِيُّونَ يَٰعِيسَى ٱبْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَآئِدَةًۭ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ۖ قَالَ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿١١٢﴾
آن‌گاه که حواریان گفتند: «ای عیسی پسر مریم، آیا خداوندگارت می‌تواند از آسمان خوانی از غذا بر ما فرو فرستد؟» گفت: «اگر مؤمن‌اید از خدا پروا کنید.
قَالُوا۟ نُرِيدُ أَن نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعْلَمَ أَن قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُونَ عَلَيْهَا مِنَ ٱلشَّٰهِدِينَ ﴿١١٣﴾
گفتند: «می‌خواهیم از آن بخوریم و دل‌هایمان آرام گیرد و بدانیم که به ما راست گفته‌ای و از گواهان بر آن باشیم.
قَالَ عِيسَى ٱبْنُ مَرْيَمَ ٱللَّهُمَّ رَبَّنَآ أَنزِلْ عَلَيْنَا مَآئِدَةًۭ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًۭا لِّأَوَّلِنَا وَءَاخِرِنَا وَءَايَةًۭ مِّنكَ ۖ وَٱرْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ﴿١١٤﴾
عیسی پسر مریم گفت: «خدایا، ای خداوندگار ما، از آسمان خوانی از غذا بر ما فرو فرست تا عیدی برای ما، برای اول و آخرمان، و نشانه‌ای از جانب تو باشد و به ما روزی بده که تو بهترین روزی‌دهندگانی.
قَالَ ٱللَّهُ إِنِّى مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۖ فَمَن يَكْفُرْ بَعْدُ مِنكُمْ فَإِنِّىٓ أُعَذِّبُهُۥ عَذَابًۭا لَّآ أُعَذِّبُهُۥٓ أَحَدًۭا مِّنَ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿١١٥﴾
خدا گفت: «به‌راستی من فرو فرستندهٔ آن بر شمایم؛ ولی پس از آن هر کس از شما حق‌پوشی کند، قطعاً او را عذابی خواهم کرد که هیچ‌یک از جهانیان را آن‌گونه عذاب نمی‌کنم.
وَإِذْ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبْنَ مَرْيَمَ ءَأَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ ٱتَّخِذُونِى وَأُمِّىَ إِلَٰهَيْنِ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ قَالَ سُبْحَٰنَكَ مَا يَكُونُ لِىٓ أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِى بِحَقٍّ ۚ إِن كُنتُ قُلْتُهُۥ فَقَدْ عَلِمْتَهُۥ ۚ تَعْلَمُ مَا فِى نَفْسِى وَلَآ أَعْلَمُ مَا فِى نَفْسِكَ ۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلْغُيُوبِ ﴿١١٦﴾
و آن‌گاه که خدا گفت: «ای عیسی پسر مریم، آیا تو به مردم گفتی که من و مادرم را به‌عنوان دو معبود به‌جای خدا بر گیرید؟» گفت: «تو پاک و منزهی، مرا نسزد چیزی بگویم که برایم درست نیست. اگر چنین گفته بودم قطعاً آن را می‌دانستی. تو آنچه را در درون من است می‌دانی، ولی من آنچه را در توست نمی‌دانم. به‌راستی این تویی که به همهٔ امور پنهانی بسیار دانایی.
مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَآ أَمَرْتَنِى بِهِۦٓ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ رَبِّى وَرَبَّكُمْ ۚ وَكُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًۭا مَّا دُمْتُ فِيهِمْ ۖ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِى كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ ۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ شَهِيدٌ ﴿١١٧﴾
جز آنچه مرا بدان فرمان دادی به آنها نگفتم: اینکه خدا را، که خداوندگار من و خداوندگار شماست، بندگی کنید؛ و تا وقتی در میانشان حضور داشتم، شاهدی بر آنان بودم؛ اما هنگامی که جانم را گرفتی، خودت مراقبشان بودی و تو بر هر چیزی گواهی.
إِن تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۖ وَإِن تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿١١٨﴾
اگر عذابشان کنی که به‌راستی بندگانت هستند، و اگر آنها را بیامرزی، این تویی که به‌راستی عزتمند و فرزانه‌ای.
قَالَ ٱللَّهُ هَٰذَا يَوْمُ يَنفَعُ ٱلصَّٰدِقِينَ صِدْقُهُمْ ۚ لَهُمْ جَنَّٰتٌۭ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًۭا ۚ رَّضِىَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا۟ عَنْهُ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿١١٩﴾
خدا گفت: «این روزی است که صداقت راستگویان به آنها سود می‌بخشد؛ باغ‌هایی دارند که از زیرشان جوی‌ها روان است، در حالی که برای همیشه در آنها جاودانه خواهند بود؛ خدا از آنان خشنود است و آنها از او خشنودند؛ آن است کامیابی سترگ.
لِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا فِيهِنَّ ۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۢ ﴿١٢٠﴾
زمامداری آسمان‌ها و زمین و آنچه در آنهاست تنها از آنِ خداست و خدا بر هر کاری تواناست.