سُورَةُ الأَعۡرَافِ
هذه الترجمة بالفارسية. ستضاف الترجمات إلى لغات أخرى هنا عند نشرها.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
الٓمٓصٓ ﴿١﴾
الف لام میم صاد
كِتَٰبٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلَا يَكُن فِى صَدْرِكَ حَرَجٌۭ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢﴾
کتابی که بر تو فرو فرستاده شده است - پس به‌خاطرش در دلت تنگنایی نباشد - تا به‌وسیلهٔ آن هشدار دهی و یادکردی باشد برای مؤمنان.
ٱتَّبِعُوا۟ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ ۗ قَلِيلًۭا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿٣﴾
از آنچه از جانب خداوندگارتان بر شما فرو فرستاده شده است پیروی کنید و از غیر او به‌عنوان گردانندهٔ امور پیروی نکنید. چه کم توجه می‌کنید!
وَكَم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَٰهَا فَجَآءَهَا بَأْسُنَا بَيَٰتًا أَوْ هُمْ قَآئِلُونَ ﴿٤﴾
و چه بسیار آبادی‌هایی که نابودشان کردیم و ناملایمات شدیدمان در حال خواب شبانه یا در حالی که در خواب نیمروز بودند بر سرشان آمد.
فَمَا كَانَ دَعْوَىٰهُمْ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَآ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٥﴾
پس هنگامی که ناملایمات سخت ما بر سرشان آمد، نمود ادعایشان جز این نبود که گفتند: «به‌راستی ما ستمگر بودیم.
فَلَنَسْـَٔلَنَّ ٱلَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٦﴾
پس حتماً حتماً از کسانی که به‌سویشان فرستاده شد خواهیم پرسید و حتماً حتماً از فرستادگان خواهیم پرسید.
فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِم بِعِلْمٍۢ ۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ ﴿٧﴾
پس حتماً حتماً با آگاهی کامل برایشان بازگو خواهیم کرد؛ و ما هیچ‌گاه غائب نیستیم.
وَٱلْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ ٱلْحَقُّ ۚ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٨﴾
و سنجش در آن روز حقیقت است؛ پس کسانی که ترازوهایشان سنگین باشد، آنان رستگاران واقعی‌اند.
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا يَظْلِمُونَ ﴿٩﴾
و کسانی که ترازوهایشان سبک باشد، آنان کسانی هستند که بر اثر ستمی که نسبت به نشانه‌های ما روا می‌داشتند، از نظر شخصیت دچار زیان شدند.
وَلَقَدْ مَكَّنَّٰكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَٰيِشَ ۗ قَلِيلًۭا مَّا تَشْكُرُونَ ﴿١٠﴾
و به‌راستی به شما در زمین اقتدار بخشیدیم و در آن برایتان ساز و کارهای زندگی قرار دادیم؛ چه کم است قدرشناسی شما!
وَلَقَدْ خَلَقْنَٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنَٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلَٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِءَادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ لَمْ يَكُن مِّنَ ٱلسَّٰجِدِينَ ﴿١١﴾
و به‌راستی شما را آفریدیم، سپس نگارگریتان کردیم، سپس به فرشتگان گفتیم: «به آدم سجده کنید»؛ پس سجده کردند مگر ابلیس که از سجده‌کنندگان نبود.
قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ ۖ قَالَ أَنَا۠ خَيْرٌۭ مِّنْهُ خَلَقْتَنِى مِن نَّارٍۢ وَخَلَقْتَهُۥ مِن طِينٍۢ ﴿١٢﴾
فرمود: «آنگاه که فرمانت دادم، چه چیزی تو را باز داشت که سجده نکنی؟» گفت: «من از او بهترم؛ مرا از آتش آفریدی و او را از گل.
قَالَ فَٱهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّٰغِرِينَ ﴿١٣﴾
فرمود: «پس، از آن فرو آی که تو را نسزد در آن تکبر ورزی؛ پس بیرون شو که به‌راستی تو از جملهٔ حقیران هستی.
قَالَ أَنظِرْنِىٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿١٤﴾
گفت: «مرا تا روزی که برانگیخته می‌شوند مهلت ده.
قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلْمُنظَرِينَ ﴿١٥﴾
فرمود: «تو از مهلت‌یافتگانی.
قَالَ فَبِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَٰطَكَ ٱلْمُسْتَقِيمَ ﴿١٦﴾
گفت: «پس به‌خاطر آنکه مرا به راه بد کشاندی، قطعاً برایشان بر سر راه راست و استوارت خواهم نشست.
ثُمَّ لَءَاتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَٰنِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ ۖ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَٰكِرِينَ ﴿١٧﴾
سپس قطعاً از پیش روی آنان و از پشت سرشان و از سمت راستشان و از سمت چپشان به سراغشان خواهم آمد و بیشترشان را قدرشناس نخواهی یافت.
قَالَ ٱخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُومًۭا مَّدْحُورًۭا ۖ لَّمَن تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿١٨﴾
فرمود: «سرزنش‌شده و دور انداخته شده از آن بیرون رو؛ بی‌تردید هر کس از آنان تو را پیروی کند، قطعاً جهنم را از همگی شما پر خواهم کرد.
وَيَٰٓـَٔادَمُ ٱسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ ٱلْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿١٩﴾
«و ای آدم، تو و همسرت در بهشت ساکن شوید و از هر جا خواستید بخورید، ولی به این درخت نزدیک نشوید که از ستمکاران خواهید بود.
فَوَسْوَسَ لَهُمَا ٱلشَّيْطَٰنُ لِيُبْدِىَ لَهُمَا مَا وُۥرِىَ عَنْهُمَا مِن سَوْءَٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ ٱلْخَٰلِدِينَ ﴿٢٠﴾
پس شیطان برایشان سخنان وسوسه‌آمیز گفت تا شرمگاه‌هایشان را که از آنها پوشیده مانده بود، برایشان آشکار سازد؛ و گفت: «خداوندگارتان شما را از این درخت نهی نکرد، مگر برای آنکه مبادا فرشته شوید یا از جاودانگان باشید.
وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّى لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّٰصِحِينَ ﴿٢١﴾
و برای آنان پیاپی سوگند یاد کرد که من قطعاً از خیرخواهان شما هستم.
فَدَلَّىٰهُمَا بِغُرُورٍۢ ۚ فَلَمَّا ذَاقَا ٱلشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ ٱلْجَنَّةِ ۖ وَنَادَىٰهُمَا رَبُّهُمَآ أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَن تِلْكُمَا ٱلشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَآ إِنَّ ٱلشَّيْطَٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ ﴿٢٢﴾
پس با فریبی آن دو را به سقوط کشانید؛ و همین که درخت را چشیدند، شرمگاه‌هایشان برایشان آشکار شد و شروع کردند به رفو کردن بر خود با برگ‌های بهشت و خداوندگارشان آنان را ندا داد: «مگر شما را از آن درخت باز نداشتم و به شما نگفتم که شیطان برای شما دشمنی آشکار است؟
قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَٰسِرِينَ ﴿٢٣﴾
گفتند: «ای خداوندگار ما، ما بر خودمان ستم کردیم و اگر ما را نیامرزی و به ما رحم نکنی، قطعاً از زیانکاران خواهیم بود.
قَالَ ٱهْبِطُوا۟ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّۭ ۖ وَلَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّۭ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٍۢ ﴿٢٤﴾
فرمود: «فرو آیید در حالی که دشمن یکدیگرید؛ و در زمین تا مدتی اقامتگاه و بهره‌مندی خواهید داشت.
قَالَ فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ ﴿٢٥﴾
فرمود: «در آن زندگی می‌کنید و در آن می‌میرید و از آن بیرون آورده می‌شوید.
يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًۭا يُوَٰرِى سَوْءَٰتِكُمْ وَرِيشًۭا ۖ وَلِبَاسُ ٱلتَّقْوَىٰ ذَٰلِكَ خَيْرٌۭ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴿٢٦﴾
ای فرزندان آدم، ما بر شما لباسی که شرمگاه‌هایتان را بپوشاند و پَری فرو فرستادیم؛ و البته لباس پروا بهتر است؛ آن از نشانه‌های خداست؛ باشد که توجه کنند.
يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيْطَٰنُ كَمَآ أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِّنَ ٱلْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءَٰتِهِمَآ ۗ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ ۗ إِنَّا جَعَلْنَا ٱلشَّيَٰطِينَ أَوْلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٢٧﴾
ای فرزندان آدم، شیطان شما را دچار آشفتگی نکند؛ همان‌گونه که پدر و مادرتان را از بهشت بیرون کرد، در حالی که لباسشان را کاملاً از تنشان در آورد تا شرمگاه‌هایشان را به آنان نشان دهد؛ به‌راستی او و همکارانش شما را از جایی می‌بینند که شما آنان را نمی‌بینید؛ ما شیاطین را گردانندهٔ امور کسانی قرار دادیم که ایمان نمی‌آورند.
وَإِذَا فَعَلُوا۟ فَٰحِشَةًۭ قَالُوا۟ وَجَدْنَا عَلَيْهَآ ءَابَآءَنَا وَٱللَّهُ أَمَرَنَا بِهَا ۗ قُلْ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَأْمُرُ بِٱلْفَحْشَآءِ ۖ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿٢٨﴾
و هنگامی که کار زشت آشکاری انجام دهند گویند: «ما پدرانمان را بر آن یافتیم و خدا ما را به آن فرمان داده است.»؛ بگو: «بی‌تردید خدا به زشتی فرمان نمی‌دهد؛ آیا چیزی را که نمی‌دانید به خدا نسبت می‌دهید؟
قُلْ أَمَرَ رَبِّى بِٱلْقِسْطِ ۖ وَأَقِيمُوا۟ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍۢ وَٱدْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ ۚ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ ﴿٢٩﴾
بگو: «خداوندگارم به نظامی عادلانه فرمان داده است»؛ و رویتان را نزد هر مسجدی برپا دارید و او را در حالی که دین را تنها ویژهٔ او ساخته‌اید، بخوانید؛ همان‌گونه که در آغاز ایجادتان کرد، باز خواهید گشت.
فَرِيقًا هَدَىٰ وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ ٱلضَّلَٰلَةُ ۗ إِنَّهُمُ ٱتَّخَذُوا۟ ٱلشَّيَٰطِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ ﴿٣٠﴾
گروهی را راهبری کرد و گروهی گمراهی بر آنان قطعی شد؛ به‌راستی آنان شیاطین را به‌جای خدا به‌عنوان گردانندهٔ امور گرفتند و می‌پندارند که راه‌یافته‌اند.
۞ يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ خُذُوا۟ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍۢ وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ ﴿٣١﴾
ای فرزندان آدم، زیور خود را نزد هر مسجدی بر گیرید و بخورید و بیاشامید و زیاده‌روی نکنید که به‌راستی او زیاده‌روی‌کنندگان را دوست ندارد.
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِىٓ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَٰتِ مِنَ ٱلرِّزْقِ ۚ قُلْ هِىَ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا خَالِصَةًۭ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ ۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴿٣٢﴾
بگو: «چه کسی زیور خدایی را که او برای بندگانش پدید آورده و روزی‌های پاکیزه را حرام کرده است؟» بگو: «آنها در زندگی دنیا - و اختصاصاً در روز قیامت - برای کسانی است که ایمان آورده‌اند.»؛ آن‌گونه جدا جدا نشانه‌ها را برای گروهی که می‌دانند ارائه می‌کنیم.
قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّىَ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلْإِثْمَ وَٱلْبَغْىَ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا۟ بِٱللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِۦ سُلْطَٰنًۭا وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿٣٣﴾
بگو: «خداوندگارم فقط زشتی‌ها را حرام کرده است؛ آنچه از آنها آشکار باشد و آنچه پنهان باشد؛ و کوتاهی و زیاده‌خواهی نابه‌جا را و اینکه چیزی را شریک خدا قرار دهید که دلیلی قاطع و برتری‌بخش برایش فرو نفرستاده است و اینکه به خدا چیزی را نسبت دهید که نمی‌دانید.
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌۭ ۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةًۭ ۖ وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ ﴿٣٤﴾
و هر امتی سررسیدی دارد؛ پس هنگامی که سررسیدشان فرا رسد، نه لحظه‌ای به تأخیر می‌اندازند و نه جلو می‌اندازند.
يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ إِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌۭ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ ءَايَٰتِى ۙ فَمَنِ ٱتَّقَىٰ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٣٥﴾
ای فرزندان آدم، هر گاه فرستادگانی از میانتان نزد شما آیند که نشانه‌هایم را بر شما باز گویند، پس هر کس پروا و اصلاح کند، نه هیچ بیمی بر آنها می‌رود و نه اندوهگین می‌شوند.
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسْتَكْبَرُوا۟ عَنْهَآ أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٣٦﴾
و کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و از آنها با خودبزرگ‌بینی گذشتند، اهل آتش‌اند و در آن جاودانه خواهند بود.
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ يَنَالُهُمْ نَصِيبُهُم مِّنَ ٱلْكِتَٰبِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْ قَالُوٓا۟ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ قَالُوا۟ ضَلُّوا۟ عَنَّا وَشَهِدُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا۟ كَٰفِرِينَ ﴿٣٧﴾
پس چه کسی ستمکارتر از کسی است که بر خدا دروغ بندد یا نشانه‌های او را دروغ بشمرد؟ قسمتشان از آنچه مقرر شده است به ایشان می‌رسد تا آنگاه که فرستادگان ما نزدشان آیند که جانشان را بگیرند، گویند: «آنچه به‌جای خدا می‌خواندید کجاست؟» گویند: «از دست ما رفتند و گم شدند.» و به زیان خود گواهی دهند که حق‌پوش بوده‌اند.
قَالَ ٱدْخُلُوا۟ فِىٓ أُمَمٍۢ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ فِى ٱلنَّارِ ۖ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌۭ لَّعَنَتْ أُخْتَهَا ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُوا۟ فِيهَا جَمِيعًۭا قَالَتْ أُخْرَىٰهُمْ لِأُولَىٰهُمْ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمْ عَذَابًۭا ضِعْفًۭا مِّنَ ٱلنَّارِ ۖ قَالَ لِكُلٍّۢ ضِعْفٌۭ وَلَٰكِن لَّا تَعْلَمُونَ ﴿٣٨﴾
گوید: «در میان امت‌هایی از جن و انس که پیش از شما بودند و دورانشان سپری شد، وارد آتش شوید.»؛ هر بار که امتی داخل شود، مشابه خود را لعنت کند تا آنگاه که همگی در آن به یکدیگر رسند و گرد آیند، گروه بعدیشان دربارهٔ گروه نخستشان گویند: «ای خداوندگار ما، اینها ما را گمراه کردند؛ پس عذابی دوچندان از آتش به آنان بده.»؛ گوید: «برای هر کدام دوچندان خواهد بود، ولی نمی‌دانید.
وَقَالَتْ أُولَىٰهُمْ لِأُخْرَىٰهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍۢ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ ﴿٣٩﴾
و گروه نخستشان به گروه بعدیشان گویند: «و شما بر ما هیچ برتری نداشتید؛ پس عذاب را به‌خاطر آنچه به‌دست می‌آوردید بچشید.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسْتَكْبَرُوا۟ عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلْجَمَلُ فِى سَمِّ ٱلْخِيَاطِ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿٤٠﴾
به‌راستی کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و از آنها با خودبزرگ‌بینی گذشتند، درهای آسمان برایشان گشوده نخواهد شد و وارد بهشت نمی‌شوند تا آن هنگام که طناب کشتی از سوراخ سوزن خیاطی رد شود؛ و آن‌گونه بزهکاران را پاداش می‌دهیم.
لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٌۭ وَمِن فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۢ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٤١﴾
آنها از جهنم جایگاهی و از بالایشان پوشش‌هایی خواهند داشت و آن‌گونه ستمکاران را پاداش می‌دهیم.
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَآ أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٤٢﴾
و کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دهند - هیچ کسی را جز به‌اندازهٔ توان و ظرفیتش تکلیف نمی‌کنیم - آنان اهل بهشت‌اند و در آن جاودانه خواهند بود.
وَنَزَعْنَا مَا فِى صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَٰرُ ۖ وَقَالُوا۟ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَآ أَنْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ ۖ لَقَدْ جَآءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلْحَقِّ ۖ وَنُودُوٓا۟ أَن تِلْكُمُ ٱلْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٤٣﴾
و در حالی که جوی‌ها از زیرشان روان است، هر آنچه از ناخالصی در سینه‌هایشان باشد بزداییم. و گویند: «همهٔ سپاس‌ها و ستایش‌ها از آنِ خدایی است که ما را برای این راهبری کرد و اگر خدا ما را راهبری نکرده بود، راه نمی‌یافتیم. بی‌تردید فرستادگان خداوندگارمان حقیقت را آوردند.» و به آنها ندا داده شود که: «آن است بهشت؛ آن را با آنچه انجام می‌دادید به ارث بردید.
وَنَادَىٰٓ أَصْحَٰبُ ٱلْجَنَّةِ أَصْحَٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّۭا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّۭا ۖ قَالُوا۟ نَعَمْ ۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٤٤﴾
و بهشتیان به اهل آتش ندا دهند: «ما قطعاً آنچه را خداوندگارمان به ما وعده داده بود، راست و درست یافتیم؛ آیا شما نیز آنچه را خداوندگارتان به شما وعده داده بود، راست و درست یافتید؟» گویند: «آری.» پس اعلام‌کننده‌ای در میانشان اعلام کند: «نفرین خدا بر ستمگران.
ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًۭا وَهُم بِٱلْءَاخِرَةِ كَٰفِرُونَ ﴿٤٥﴾
همان کسانی که از راه خدا باز می‌دارند و به‌شدت در پی انحراف آن هستند و نسبت به سرای واپسین حق‌پوشی می‌کنند.
وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۭ ۚ وَعَلَى ٱلْأَعْرَافِ رِجَالٌۭ يَعْرِفُونَ كُلًّۢا بِسِيمَىٰهُمْ ۚ وَنَادَوْا۟ أَصْحَٰبَ ٱلْجَنَّةِ أَن سَلَٰمٌ عَلَيْكُمْ ۚ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ ﴿٤٦﴾
و میان آن دو حائلی است و بر بلندی‌ها اشخاصی هستند که هر کس را از نشانه‌های چهره می‌شناسند؛ و به اهل بهشت - که با آنکه طمع دارند، هنوز وارد آن نشده‌اند - ندا دهند: «درود بر شما.
۞ وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَٰرُهُمْ تِلْقَآءَ أَصْحَٰبِ ٱلنَّارِ قَالُوا۟ رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٤٧﴾
و چون دیدگانشان به روی اهل آتش برگردانده شود، گویند: «ای خداوندگار ما، ما را همراه گروه ستمگران قرار مده.
وَنَادَىٰٓ أَصْحَٰبُ ٱلْأَعْرَافِ رِجَالًۭا يَعْرِفُونَهُم بِسِيمَىٰهُمْ قَالُوا۟ مَآ أَغْنَىٰ عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ ﴿٤٨﴾
و اهل بلندی‌ها به اشخاصی که آنها را با نشانه‌های چهره می‌شناسند، ندا دهند و گویند: «اندوختن و بزرگی‌هایی که در پی‌اش بودید، سودی به حالتان نداشت.
أَهَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ ٱللَّهُ بِرَحْمَةٍ ۚ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ ﴿٤٩﴾
آیا اینها همان کسانی‌اند که سوگند خوردید خدا هیچ رحمتی را به آنها نخواهد رساند؟» «وارد بهشت شوید در حالی که نه بیمی بر شما می‌رود و نه اندوهگین می‌شوید!
وَنَادَىٰٓ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ أَصْحَٰبَ ٱلْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا۟ عَلَيْنَا مِنَ ٱلْمَآءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ ۚ قَالُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ ﴿٥٠﴾
و اهل آتش بهشتیان را ندا دهند: «از آب یا از آنچه خدا روزی شما کرده، بر ما فرو ریزید.» گویند: «به‌راستی خدا آنها را بر حق‌پوشان حرام ساخته است.
ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَهُمْ لَهْوًۭا وَلَعِبًۭا وَغَرَّتْهُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا ۚ فَٱلْيَوْمَ نَنسَىٰهُمْ كَمَا نَسُوا۟ لِقَآءَ يَوْمِهِمْ هَٰذَا وَمَا كَانُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا يَجْحَدُونَ ﴿٥١﴾
همان کسانی که دین خود را به سرگرمی و بازی گرفتند و زندگی دنیا فریبشان داد؛ پس همان‌گونه که دیدار امروزشان را فراموش کردند و نشانه‌های ما را انکار می‌کردند، ما نیز امروز فراموششان می‌کنیم.
وَلَقَدْ جِئْنَٰهُم بِكِتَٰبٍۢ فَصَّلْنَٰهُ عَلَىٰ عِلْمٍ هُدًۭى وَرَحْمَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴿٥٢﴾
و قطعاً کتابی برای آنان آورده‌ایم که آن را - در حالی که راهبری و رحمتی است برای گروهی که ایمان می‌آورند - بر اساس دانش، جدا جدا ارائه کرده‌ایم.
هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُۥ ۚ يَوْمَ يَأْتِى تَأْوِيلُهُۥ يَقُولُ ٱلَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبْلُ قَدْ جَآءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلْحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَآءَ فَيَشْفَعُوا۟ لَنَآ أَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ ٱلَّذِى كُنَّا نَعْمَلُ ۚ قَدْ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ ﴿٥٣﴾
آیا جز آنچه را به آن باز می‌گردد، انتظار می‌کشند؟ روزی که آنچه به آن باز می‌گردد فرا رسد، کسانی که پیش از آن فراموشش کرده بودند، می‌گویند: «قطعاً فرستادگان خداوندگارمان حقیقت را آورده‌اند؛ پس آیا اعمال نفوذ کنندگانی داریم که به سود ما اعمال نفوذ کنند، یا اینکه بازگردانده شویم تا غیر از آنچه می‌کردیم انجام دهیم؟» قطعاً از نظر شخصیت دچار زیان شدند و آنچه می‌بافتند از دستشان رفت و گم شد.
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍۢ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ يُغْشِى ٱلَّيْلَ ٱلنَّهَارَ يَطْلُبُهُۥ حَثِيثًۭا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتٍۭ بِأَمْرِهِۦٓ ۗ أَلَا لَهُ ٱلْخَلْقُ وَٱلْأَمْرُ ۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٥٤﴾
به‌راستی خداوندگار شما آن خدایی است که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید، سپس بر تخت فرمانروایی استیلا یافت؛ روز را با شب - که آن را مشتاقانه و با شتاب می‌جوید - می‌پوشاند و خورشید و ماه و ستارگان را در حالی که به فرمان او وا داشته شده‌اند، آفرید؛ آگاه باشید که آفرینش و فرمان از آن اوست؛ همواره پربرکت باد خدا، خداوندگار جهانیان.
ٱدْعُوا۟ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًۭا وَخُفْيَةً ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿٥٥﴾
خداوندگارتان را ملتمسانه و مخفیانه بخوانید که به‌راستی او تجاوزکاران را دوست ندارد.
وَلَا تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَٰحِهَا وَٱدْعُوهُ خَوْفًۭا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبٌۭ مِّنَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٥٦﴾
و در زمین پس از سامان بخشیدنش فساد نکنید و او را با بیم و امید بخوانید که به‌راستی رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است.
وَهُوَ ٱلَّذِى يُرْسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشْرًۢا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِۦ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَقَلَّتْ سَحَابًۭا ثِقَالًۭا سُقْنَٰهُ لِبَلَدٍۢ مَّيِّتٍۢ فَأَنزَلْنَا بِهِ ٱلْمَآءَ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ ۚ كَذَٰلِكَ نُخْرِجُ ٱلْمَوْتَىٰ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿٥٧﴾
و او کسی است که به‌عنوان مژده بادها را پیشاپیش رحمتش می‌فرستد؛ تا آنگاه که ابرهایی سنگین را به‌آسانی بردارند، آن را به‌سوی سرزمینی مرده برانیم و با آن آب را فرو فرستیم و هر محصولی را با آن بر آوریم؛ مردگان را همان‌گونه بیرون می‌آوریم، باشد که توجه کنید.
وَٱلْبَلَدُ ٱلطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذْنِ رَبِّهِۦ ۖ وَٱلَّذِى خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًۭا ۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَشْكُرُونَ ﴿٥٨﴾
و سرزمین پاکیزه گیاهش به اذن خداوندگارش سر بر آورد؛ و آن که پلید است، جز سخت و تُنُک بیرون نمی‌آید. آن‌گونه نشانه‌ها را برای گروهی که قدرشناسی می‌کنند، گوناگون قرار می‌دهیم.
لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿٥٩﴾
همانا نوح را به سوی قومش فرستادیم؛ پس گفت: «ای قوم من، خدا را بندگی کنید که هیچ معبودی جز او ندارید؛ به‌راستی از عذاب روزی سترگ بر شما بیمناکم.
قَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٦٠﴾
برخورداران از قومش گفتند: «بی‌تردید ما تو را در گمراهی آشکاری می‌بینیم.
قَالَ يَٰقَوْمِ لَيْسَ بِى ضَلَٰلَةٌۭ وَلَٰكِنِّى رَسُولٌۭ مِّن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٦١﴾
گفت: «ای قوم من، هیچ‌گونه گمراهی با من نیست؛ بلکه من فرستاده‌ای از جانب خداوندگار جهانیانم.
أُبَلِّغُكُمْ رِسَٰلَٰتِ رَبِّى وَأَنصَحُ لَكُمْ وَأَعْلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿٦٢﴾
پیام‌های خداوندگارم را به شما می‌رسانم و برایتان خیرخواهی می‌کنم و از طرف خدا چیزی را می‌دانم که شما نمی‌دانید.
أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَآءَكُمْ ذِكْرٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوا۟ وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿٦٣﴾
آیا از اینکه یادکردی از جانب خداوندگارتان - بر شخصی از میان خودتان - نزد شما آمده است تا هشدارتان دهد و تا پروا کنید و باشد که بر شما مهر آورده شود، شگفت‌زده شده‌اید؟
فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيْنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ وَأَغْرَقْنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَآ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًا عَمِينَ ﴿٦٤﴾
پس او را تکذیب کردند؛ و ما او و کسانی که در کشتی با او بودند را نجات دادیم و کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند، غرق کردیم؛ به‌راستی آنان گروهی کور بودند.
۞ وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًۭا ۗ قَالَ يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿٦٥﴾
و به سوی عاد رفیقشان هود را؛ گفت: «ای قوم من، خدا را بندگی کنید که معبودی جز او ندارید؛ پس آیا پروا نمی‌کنید؟
قَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِى سَفَاهَةٍۢ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ ﴿٦٦﴾
برخورداران از قومش که حق‌پوشی کرده بودند، گفتند: «ما قطعاً تو را در نوعی بی‌خردی می‌بینیم و جداً به نظرمان می‌رسد تو از دروغگویانی».
قَالَ يَٰقَوْمِ لَيْسَ بِى سَفَاهَةٌۭ وَلَٰكِنِّى رَسُولٌۭ مِّن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٦٧﴾
گفت: «ای قوم من، هیچ‌گونه بی‌خردی با من نیست؛ ولی من فرستاده‌ای از جانب خداوندگار جهانیانم.
أُبَلِّغُكُمْ رِسَٰلَٰتِ رَبِّى وَأَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ أَمِينٌ ﴿٦٨﴾
پیام‌های خداوندگارم را به شما می‌رسانم و من برای شما خیرخواهی امینم.
أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَآءَكُمْ ذِكْرٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ ۚ وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍۢ وَزَادَكُمْ فِى ٱلْخَلْقِ بَصْۜطَةًۭ ۖ فَٱذْكُرُوٓا۟ ءَالَآءَ ٱللَّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٦٩﴾
آیا از اینکه یادکردی از جانب خداوندگارتان - بر شخصی از میان خودتان - نزد شما آمده است تا هشدارتان دهد، شگفت‌زده شده‌اید؟ و یاد کنید آنگاه که شما را جانشینانی پس از قوم نوح قرار داد و گسترهٔ آفرینشتان را افزون ساخت؛ پس نعمت‌های آشکار خدا را یاد کنید، باشد که رستگار شوید.
قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ ٱللَّهَ وَحْدَهُۥ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ ءَابَآؤُنَا ۖ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿٧٠﴾
گفتند: «آیا نزد ما آمده‌ای تا تنها خدا را بندگی کنیم و آنچه را پدرانمان می‌پرستیدند وا گذاریم؟ پس اگر از راستگویانی، آنچه را که به ما وعده می‌دهی بیاور.
قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ رِجْسٌۭ وَغَضَبٌ ۖ أَتُجَٰدِلُونَنِى فِىٓ أَسْمَآءٍۢ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّا نَزَّلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَٰنٍۢ ۚ فَٱنتَظِرُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ ﴿٧١﴾
گفت: «قطعاً از جانب خداوندگارتان پلیدی و خشمی بر سرتان آمده است؛ آیا با من دربارهٔ نام‌هایی که خودتان و پدرانتان نامگذاری کرده‌اید بگومگو می‌کنید، با آنکه خدا هیچ دلیل قاطع و برتری‌بخشی برایشان فرو نفرستاده است؟ پس منتظر باشید که من هم با شما از منتظرانم.
فَأَنجَيْنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ بِرَحْمَةٍۢ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا ۖ وَمَا كَانُوا۟ مُؤْمِنِينَ ﴿٧٢﴾
پس او و کسانی که با او بودند را با رحمتی از جانب خودمان نجات دادیم و کسانی را که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و مؤمن نبودند، ریشه‌کن کردیم.
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَٰلِحًۭا ۗ قَالَ يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥ ۖ قَدْ جَآءَتْكُم بَيِّنَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ ۖ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمْ ءَايَةًۭ ۖ فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِىٓ أَرْضِ ٱللَّهِ ۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٍۢ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿٧٣﴾
و به سوی ثمود، رفیقشان صالح را؛ گفت: «ای قوم من، خدا را بندگی کنید که جز او معبودی ندارید. قطعاً دلیل روشنی از جانب خداوندگارتان نزد شما آمده است؛ این ماده شتر خدا برایتان نشانه‌ای است؛ پس رهایش کنید تا در زمین خدا بچرد و هیچ گزندی به آن نرسانید که عذابی دردناک شما را فرا خواهد گرفت.
وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعْدِ عَادٍۢ وَبَوَّأَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورًۭا وَتَنْحِتُونَ ٱلْجِبَالَ بُيُوتًۭا ۖ فَٱذْكُرُوٓا۟ ءَالَآءَ ٱللَّهِ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ ﴿٧٤﴾
و یاد کنید آنگاه که شما را جانشینانی پس از عاد قرار داد و در آن سرزمین مستقرتان ساخت، در حالی که از دشت‌هایش کاخ‌هایی بر می‌گرفتید و کوه‌ها را به‌صورت خانه‌هایی می‌تراشیدید؛ پس نعمت‌های آشکار خدا را به یاد داشته باشید و تبهکارانه در زمین فساد نکنید.
قَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ لِلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ لِمَنْ ءَامَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَٰلِحًۭا مُّرْسَلٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ ۚ قَالُوٓا۟ إِنَّا بِمَآ أُرْسِلَ بِهِۦ مُؤْمِنُونَ ﴿٧٥﴾
برخورداران از قومش که در پی بزرگی کردن بودند، به کسانی که از میان مستضعفانِ آنها ایمان آورده بودند گفتند: «آیا شما به اینکه صالح فرستاده‌ای از جانب خداوندگارش است، علم دارید؟» گفتند: «ما به آنچه او بدان فرستاده شده است، ایمان داریم.
قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا بِٱلَّذِىٓ ءَامَنتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ ﴿٧٦﴾
کسانی که در پی بزرگی کردن بودند گفتند: «ما نسبت به آنچه شما بدان ایمان آورده‌اید، حق‌پوشیم.
فَعَقَرُوا۟ ٱلنَّاقَةَ وَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوا۟ يَٰصَٰلِحُ ٱئْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٧٧﴾
پس ماده شتر را پی کردند و از فرمان خداوندگارشان سر باز زدند و گفتند: «ای صالح، اگر از فرستادگانی، آنچه را به ما وعده می‌دهی بیاور.
فَأَخَذَتْهُمُ ٱلرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا۟ فِى دَارِهِمْ جَٰثِمِينَ ﴿٧٨﴾
پس زمین‌لرزهٔ مهیب آنان را فرا گرفت و در سرایشان پیکرهایی به زمین افتاده شدند.
فَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَٰقَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّى وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلَٰكِن لَّا تُحِبُّونَ ٱلنَّٰصِحِينَ ﴿٧٩﴾
پس از آنان رویگردان شد و گفت: «ای قوم من، به‌راستی من پیام خداوندگارم را به شما رساندم و برایتان خیرخواهی کردم؛ ولی شما خیرخواهان را دوست ندارید.
وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَتَأْتُونَ ٱلْفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنْ أَحَدٍۢ مِّنَ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٨٠﴾
و لوط را، آنگاه که به قومش گفت: «آیا آن کار زشت آشکار را به‌جا می‌آورید؟ هیچ‌یک از جهانیان پیش از شما آن را انجام نداده است.
إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهْوَةًۭ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِ ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ مُّسْرِفُونَ ﴿٨١﴾
بی‌تردید شما از روی شهوت به‌جای زنان به سراغ مردان می‌آیید؛ آری شما گروهی اهل زیاده‌روی هستید.
وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَخْرِجُوهُم مِّن قَرْيَتِكُمْ ۖ إِنَّهُمْ أُنَاسٌۭ يَتَطَهَّرُونَ ﴿٨٢﴾
و پاسخ قومش جز این نبود که گفتند: «از آبادیتان بیرونشان کنید که به‌راستی آنها مردمانی هستند که خود را پاکیزه می‌کنند!
فَأَنجَيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ كَانَتْ مِنَ ٱلْغَٰبِرِينَ ﴿٨٣﴾
پس او و خانواده‌اش را نجات دادیم؛ جز همسرش که از باقی‌ماندگان بود.
وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًۭا ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿٨٤﴾
و بر آنان بارانی باراندیم؛ پس بنگر سرانجام بزهکاران چگونه بود.
وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًۭا ۗ قَالَ يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥ ۖ قَدْ جَآءَتْكُم بَيِّنَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ ۖ فَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَٱلْمِيزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَٰحِهَا ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌۭ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿٨٥﴾
و به سوی مدین رفیقشان شعیب را؛ وی گفت: «ای قوم من، خدا را بندگی کنید که جز او معبودی ندارید. قطعاً دلیل روشنی از جانب خداوندگارتان نزدتان آمده است؛ پس پیمانه و وزن را کامل ادا کنید و از حق و حقوق مردم کم نگذارید و در زمین پس از سامان بخشیدنش فساد نکنید؛ آن برای شما بهتر است، اگر مؤمن باشید.
وَلَا تَقْعُدُوا۟ بِكُلِّ صِرَٰطٍۢ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنْ ءَامَنَ بِهِۦ وَتَبْغُونَهَا عِوَجًۭا ۚ وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ كُنتُمْ قَلِيلًۭا فَكَثَّرَكُمْ ۖ وَٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٨٦﴾
و سر هر راهی ننشینید، در حالی که تهدید می‌کنید و کسی را که به خدا ایمان آورده از راه او باز می‌دارید و در پی انحراف آن برمی‌آیید؛ و یاد کنید آنگاه که اندک بودید و خدا بسیارتان کرد؛ و بنگرید سرانجام مفسدان چگونه بود.
وَإِن كَانَ طَآئِفَةٌۭ مِّنكُمْ ءَامَنُوا۟ بِٱلَّذِىٓ أُرْسِلْتُ بِهِۦ وَطَآئِفَةٌۭ لَّمْ يُؤْمِنُوا۟ فَٱصْبِرُوا۟ حَتَّىٰ يَحْكُمَ ٱللَّهُ بَيْنَنَا ۚ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَٰكِمِينَ ﴿٨٧﴾
و اگر گروهی از شما به آنچه بدان فرستاده شده‌ام ایمان آوردند و گروهی ایمان نیاوردند، صبر کنید تا خدا میان ما داوری کند و او بهترین داوران است.
۞ قَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ لَنُخْرِجَنَّكَ يَٰشُعَيْبُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَآ أَوْ لَتَعُودُنَّ فِى مِلَّتِنَا ۚ قَالَ أَوَلَوْ كُنَّا كَٰرِهِينَ ﴿٨٨﴾
برخورداران از قومش که در پی بزرگی کردن بودند گفتند: «ای شعیب، یا قطعاً تو و کسانی را که با تو ایمان آورده‌اند از آبادیمان بیرون می‌کنیم، یا حتماً به آیین ما باز می‌گردید!» گفت: «حتی اگر ناخشنود باشیم؟!
قَدِ ٱفْتَرَيْنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنْ عُدْنَا فِى مِلَّتِكُم بَعْدَ إِذْ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنْهَا ۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَا ۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا ۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْنَا ۚ رَبَّنَا ٱفْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِٱلْحَقِّ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْفَٰتِحِينَ ﴿٨٩﴾
اگر پس از آنکه خدا ما را از آیین شما نجات داد، به آن بازگردیم، قطعاً بر خدا دروغ بسته‌ایم و ما را نسزد که به آن بازگردیم، مگر آنکه خدا که خداوندگار ماست بخواهد؛ خداوندگار ما با دانش، همه چیز را در بر گرفته است؛ بر خدا تکیه و اعتماد کردیم. ای خداوندگار ما، میان ما و قوممان به حق داوری گشاینده‌ای فرما که تو بهترین گشایندگانی.
وَقَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ لَئِنِ ٱتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا إِنَّكُمْ إِذًۭا لَّخَٰسِرُونَ ﴿٩٠﴾
و برخورداران از قومش که حق‌پوشی کرده بودند گفتند: «اگر از شعیب پیروی کنید، در این صورت قطعاً زیانکار خواهید بود.
فَأَخَذَتْهُمُ ٱلرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا۟ فِى دَارِهِمْ جَٰثِمِينَ ﴿٩١﴾
پس زمین‌لرزهٔ مهیب آنان را فرا گرفت و در سرایشان پیکرهایی به زمین افتاده شدند.
ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ شُعَيْبًۭا كَأَن لَّمْ يَغْنَوْا۟ فِيهَا ۚ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ شُعَيْبًۭا كَانُوا۟ هُمُ ٱلْخَٰسِرِينَ ﴿٩٢﴾
کسانی که شعیب را تکذیب کردند، گویی با رفاه در آن سکونت نداشتند؛ کسانی که شعیب را تکذیب کردند، هم ایشان زیانکار بودند.
فَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَٰقَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَٰلَٰتِ رَبِّى وَنَصَحْتُ لَكُمْ ۖ فَكَيْفَ ءَاسَىٰ عَلَىٰ قَوْمٍۢ كَٰفِرِينَ ﴿٩٣﴾
پس از آنان رویگردان شد و گفت: «ای قوم من، به راستی پیام‌های خداوندگارم را به شما رساندم و برایتان خیرخواهی کردم؛ پس چرا باید به‌خاطر قومی حق‌پوش اندوهگین و متأسف باشم؟
وَمَآ أَرْسَلْنَا فِى قَرْيَةٍۢ مِّن نَّبِىٍّ إِلَّآ أَخَذْنَآ أَهْلَهَا بِٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ ﴿٩٤﴾
و در هیچ آبادی‌ای پیامبری را نفرستادیم، مگر اینکه اهل آن را به سختی و خسارت دیدن گرفتار کردیم، باشد که با فروتنی درخواست کنند.
ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ ٱلسَّيِّئَةِ ٱلْحَسَنَةَ حَتَّىٰ عَفَوا۟ وَّقَالُوا۟ قَدْ مَسَّ ءَابَآءَنَا ٱلضَّرَّآءُ وَٱلسَّرَّآءُ فَأَخَذْنَٰهُم بَغْتَةًۭ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴿٩٥﴾
سپس به جای بدی، خوشی را جایگزین ساختیم تا اینکه بی‌توجهی کردند و گفتند: «به پدرانمان نیز خسارت و خوشی رسیده بود»، پس ناگهان در حالی که متوجه نبودند آنها را فرو گرفتیم.
وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ ٱلْقُرَىٰٓ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَٰتٍۢ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ وَلَٰكِن كَذَّبُوا۟ فَأَخَذْنَٰهُم بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿٩٦﴾
و اگر مردم آبادی‌ها ایمان می‌آوردند و پروا می‌کردند، قطعاً برکاتی را از آسمان و زمین بر آنان می‌گشودیم، ولی تکذیب کردند؛ پس آنان را به‌خاطر آنچه به‌دست می‌آوردند فرو گرفتیم.
أَفَأَمِنَ أَهْلُ ٱلْقُرَىٰٓ أَن يَأْتِيَهُم بَأْسُنَا بَيَٰتًۭا وَهُمْ نَآئِمُونَ ﴿٩٧﴾
آیا مردم آبادی‌ها خیالشان از این راحت است که شبانگاهان در حالی که خوابیده‌اند، ناملایمات سختمان به سراغشان بیاید؟
أَوَأَمِنَ أَهْلُ ٱلْقُرَىٰٓ أَن يَأْتِيَهُم بَأْسُنَا ضُحًۭى وَهُمْ يَلْعَبُونَ ﴿٩٨﴾
و آیا مردم آبادی‌ها خیالشان از این راحت است که هنگام روشنایی روز در حالی که بازی می‌کنند، ناملایمات سختمان به سراغشان بیاید؟
أَفَأَمِنُوا۟ مَكْرَ ٱللَّهِ ۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْخَٰسِرُونَ ﴿٩٩﴾
آیا خیالشان از نقشهٔ خدا راحت است؟ با اینکه جز گروه زیانکاران خیالشان از نقشهٔ خدا راحت نیست.
أَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلْأَرْضَ مِنۢ بَعْدِ أَهْلِهَآ أَن لَّوْ نَشَآءُ أَصَبْنَٰهُم بِذُنُوبِهِمْ ۚ وَنَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ ﴿١٠٠﴾
آیا برای کسانی که زمین را پس از اهلش به ارث می‌برند، این نکته هدایت‌بخش نبود که اگر بخواهیم، به سبب گناهانشان با آنها برخورد می‌کنیم؟ و بر دل‌هاشان قالب می‌زنیم، آنگاه دیگر نمی‌شنوند.
تِلْكَ ٱلْقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنۢبَآئِهَا ۚ وَلَقَدْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟ بِمَا كَذَّبُوا۟ مِن قَبْلُ ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلْكَٰفِرِينَ ﴿١٠١﴾
آن آبادی‌ها، برخی از خبرهایشان را برایت بازگو می‌کنیم؛ و به راستی فرستادگانشان دلایل روشن برایشان آورند، ولی آنان حاضر نبودند به آنچه پیشتر تکذیب کرده‌اند ایمان بیاورند؛ بدان‌سان خدا بر دل‌های حق‌پوشان قالب می‌زند.
وَمَا وَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِم مِّنْ عَهْدٍۢ ۖ وَإِن وَجَدْنَآ أَكْثَرَهُمْ لَفَٰسِقِينَ ﴿١٠٢﴾
و بیشترشان را این‌گونه نیافتیم که پیمانی داشته باشند؛ و به راستی بیشترشان را نابه‌کار یافتیم.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِم مُّوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَظَلَمُوا۟ بِهَا ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿١٠٣﴾
آنگاه پس از ایشان موسی را با نشانه‌هایمان به‌سوی فرعون و برخوردارانش بر انگیختیم، ولی نسبت به آن نشانه‌ها ستم کردند؛ پس بنگر سرانجام مفسدان چگونه بود.
وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰفِرْعَوْنُ إِنِّى رَسُولٌۭ مِّن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿١٠٤﴾
و موسی گفت: «ای فرعون، به‌راستی من فرستاده‌ای از جانب خداوندگار جهانیانم.
حَقِيقٌ عَلَىٰٓ أَن لَّآ أَقُولَ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْحَقَّ ۚ قَدْ جِئْتُكُم بِبَيِّنَةٍۢ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِىَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿١٠٥﴾
بر این نکته اصرار دارم که جز حقیقت را به خدا نسبت ندهم؛ به‌راستی برایتان دلیلی روشن از سوی خداوندگارتان آورده‌ام، پس بنی‌اسرائیل را با من روانه کن.
قَالَ إِن كُنتَ جِئْتَ بِـَٔايَةٍۢ فَأْتِ بِهَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿١٠٦﴾
گفت: «اگر در حدی هستی که با نشانه‌ای آمده‌ای، پس - اگر از راستگویانی - آن را بیاور.
فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ ثُعْبَانٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿١٠٧﴾
پس عصایش را افکند، که ناگهان آن، ماری عظیم‌الجثه و آشکار بود.
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِىَ بَيْضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ ﴿١٠٨﴾
و دستش را بیرون کشید، که ناگهان آن، برای بینندگان سفید و درخشان بود.
قَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٌۭ ﴿١٠٩﴾
برخورداران از قوم فرعون گفتند: «به‌راستی که این قطعاً جادوگری داناست.
يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُمْ ۖ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ ﴿١١٠﴾
که می‌خواهد شما را از سرزمینتان بیرون کند؛ پس چه دستوری می‌دهید؟
قَالُوٓا۟ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَأَرْسِلْ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿١١١﴾
گفتند: «به او و برادرش مهلت بده و در شهرها گردآورندگانی را گسیل دار.
يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمٍۢ ﴿١١٢﴾
تا هر جادوگر دانایی را نزد تو آورند.
وَجَآءَ ٱلسَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوٓا۟ إِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ ٱلْغَٰلِبِينَ ﴿١١٣﴾
و جادوگران نزد فرعون آمدند؛ گفتند: «به‌راستی اگر ما خودمان پیروز باشیم، قطعاً پاداشی خواهیم داشت.
قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ لَمِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ ﴿١١٤﴾
گفت: «آری، و شما در آن صورت قطعاً از بار یافتگان خواهید بود».
قَالُوا۟ يَٰمُوسَىٰٓ إِمَّآ أَن تُلْقِىَ وَإِمَّآ أَن نَّكُونَ نَحْنُ ٱلْمُلْقِينَ ﴿١١٥﴾
گفتند: «ای موسی! تو می‌اندازی، یا ما کسانی باشیم که می‌اندازند؟».
قَالَ أَلْقُوا۟ ۖ فَلَمَّآ أَلْقَوْا۟ سَحَرُوٓا۟ أَعْيُنَ ٱلنَّاسِ وَٱسْتَرْهَبُوهُمْ وَجَآءُو بِسِحْرٍ عَظِيمٍۢ ﴿١١٦﴾
گفت: «بیندازید». پس همین که انداختند، چشمان مردم را جادو کردند و آنان را به هراس وا داشتند و جادویی بزرگ به میان آوردند.
۞ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَلْقِ عَصَاكَ ۖ فَإِذَا هِىَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ ﴿١١٧﴾
و به موسی وحی کردیم: «عصای خود را بینداز»، پس ناگهان شروع کرد به بلعیدن آنچه وارونه می‌نمودند.
فَوَقَعَ ٱلْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١١٨﴾
پس حق ثابت شد و آنچه انجام می‌دادند باطل گردید.
فَغُلِبُوا۟ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُوا۟ صَٰغِرِينَ ﴿١١٩﴾
پس آنجا بود که شکست خوردند و به حالتی خوارشده بازگشتند.
وَأُلْقِىَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ ﴿١٢٠﴾
و جادوگران بی‌اختیار به سجده افتادند.
قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿١٢١﴾
گفتند: «ما به خداوندگار جهانیان ایمان آوردیم».
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿١٢٢﴾
خداوندگار موسی و هارون.
قَالَ فِرْعَوْنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبْلَ أَنْ ءَاذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكْرٌۭ مَّكَرْتُمُوهُ فِى ٱلْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُوا۟ مِنْهَآ أَهْلَهَا ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿١٢٣﴾
فرعون گفت: «پیش از آنکه به شما اجازه دهم، به او ایمان آوردید؟! این قطعاً نقشه‌ای است که دربارهٔ شهر کشیده‌اید تا اهلش را از آن بیرون کنید؛ پس خواهید دانست.
لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَٰفٍۢ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿١٢٤﴾
حتماً حتماً دست‌ها و پاهایتان را بر خلاف جهت یکدیگر قاطعانه خواهم برید، سپس حتماً حتماً همگی شما را به‌سختی به صلیب خواهم کشید».
قَالُوٓا۟ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ﴿١٢٥﴾
گفتند: «به‌راستی ما به‌سوی خداوندگارمان باز می‌گردیم.
وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنْ ءَامَنَّا بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتْنَا ۚ رَبَّنَآ أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًۭا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ ﴿١٢٦﴾
و با ما برخورد نمی‌کنی مگر به این خاطر که وقتی نشانه‌های خداوندگارمان نزدمان آمد، به آنها ایمان آوردیم. ای خداوندگار ما، ما را از شکیبایی سرشار فرما و جانمان را در حالی که تسلیم باشیم بگیر».
وَقَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوْمَهُۥ لِيُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَ ۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَآءَهُمْ وَنَسْتَحْىِۦ نِسَآءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَٰهِرُونَ ﴿١٢٧﴾
و برخورداران از قوم فرعون گفتند: «آیا به موسی و قومش توجهی نمی‌کنی تا در زمین فساد انگیزند و به تو و خدایانت بی‌توجهی کند؟» گفت: «پسران آنان را با شدت عمل خواهیم کشت و زنانشان را زنده نگه خواهیم داشت؛ و البته ما بر فراز آنان چیره‌ایم».
قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ ٱسْتَعِينُوا۟ بِٱللَّهِ وَٱصْبِرُوٓا۟ ۖ إِنَّ ٱلْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۖ وَٱلْعَٰقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿١٢٨﴾
موسی به قومش گفت: «از خدا یاری بجویید و شکیبا باشید که به‌راستی این سرزمین از آنِ خداست و آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد به ارث می‌رساند و سرانجامِ کار، از آنِ پرواپیشگان خواهد بود.
قَالُوٓا۟ أُوذِينَا مِن قَبْلِ أَن تَأْتِيَنَا وَمِنۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَن يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ ﴿١٢٩﴾
گفتند: «چه پیش از آنکه نزد ما بیایی و چه پس از آنکه آمدی آزار دیدیم.» گفت: «امید است خداوندگارتان دشمنتان را نابود کند و شما را در این سرزمین جانشین سازد، تا بنگرد چگونه عمل می‌کنید.
وَلَقَدْ أَخَذْنَآ ءَالَ فِرْعَوْنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقْصٍۢ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴿١٣٠﴾
و به‌راستی خاندان فرعون را با خشکسالی و کمبودی از نظر محصولات فرو گرفتیم؛ باشد که توجه کنند.
فَإِذَا جَآءَتْهُمُ ٱلْحَسَنَةُ قَالُوا۟ لَنَا هَٰذِهِۦ ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌۭ يَطَّيَّرُوا۟ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ ۗ أَلَآ إِنَّمَا طَٰٓئِرُهُمْ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٣١﴾
پس هرگاه خوشی به سراغشان می‌آمد می‌گفتند: «این فقط از آنِ ماست.» و اگر بدی به آنان می‌رسید، موسی و کسانی را که با او بودند بدشگون می‌دانستند؛ آگاه باشید که شگونِ نیک و بدشان تنها نزد خداست؛ ولی بیشترشان نمی‌دانند.
وَقَالُوا۟ مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِۦ مِنْ ءَايَةٍۢ لِّتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ ﴿١٣٢﴾
و گفتند: «هر چقدر هم چیزی به‌عنوان نشانه برایمان بیاوری که ما را با آن جادو کنی، ما به تو اعتماد نخواهیم کرد.
فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلْجَرَادَ وَٱلْقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتٍۢ مُّفَصَّلَٰتٍۢ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًۭا مُّجْرِمِينَ ﴿١٣٣﴾
پس بر آنان طوفان و ملخ و شپشک‌ها و قورباغه‌ها و خون را به‌عنوان نشانه‌هایی جداگانه فرستادیم؛ ولی در پی بزرگی کردن بر آمدند؛ و آنها گروهی بزهکار بودند.
وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ ٱلرِّجْزُ قَالُوا۟ يَٰمُوسَى ٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ ۖ لَئِن كَشَفْتَ عَنَّا ٱلرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿١٣٤﴾
و هنگامی که عذاب هول‌آور بر سرشان آمد، گفتند: «ای موسی، بر اساس آن پیمانی که خداوندگارت نزد تو دارد، به‌خاطر ما از او بخواه که اگر عذاب هول‌آور را از ما برطرف کنی حتماً حتماً به تو اعتماد می‌کنیم و حتماً حتماً بنی‌اسرائیل را با تو روانه می‌سازیم.
فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ ٱلرِّجْزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ ﴿١٣٥﴾
پس چون عذاب هول‌آور را - تا مهلت مشخصی که به آن می‌رسیدند - از آنان برطرف ساختیم، فوراً شروع به پیمان‌شکنی کردند.
فَٱنتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُوا۟ عَنْهَا غَٰفِلِينَ ﴿١٣٦﴾
پس آنان را مؤاخذه و مجازات کردیم و به‌سبب آنکه نشانه‌های ما را دروغ شمردند و از آنها غافل بودند، در دریای عمیق غرقشان کردیم.
وَأَوْرَثْنَا ٱلْقَوْمَ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ يُسْتَضْعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلْأَرْضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِى بَٰرَكْنَا فِيهَا ۖ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلْحُسْنَىٰ عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُوا۟ ۖ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُۥ وَمَا كَانُوا۟ يَعْرِشُونَ ﴿١٣٧﴾
و خاورها و باخترهای سرزمینی را که در آن برکت قرار دادیم، به گروهی که به زبونی کشیده می‌شدند به ارث رساندیم؛ و به‌خاطر صبری که داشتند، کلمهٔ نیکوی خداوندگارت بر بنی‌اسرائیل قطعیت یافت. و آنچه را که فرعون و قومش می‌ساختند و آنچه را که برمی‌افراشتند ویران کردیم.
وَجَٰوَزْنَا بِبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْبَحْرَ فَأَتَوْا۟ عَلَىٰ قَوْمٍۢ يَعْكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصْنَامٍۢ لَّهُمْ ۚ قَالُوا۟ يَٰمُوسَى ٱجْعَل لَّنَآ إِلَٰهًۭا كَمَا لَهُمْ ءَالِهَةٌۭ ۚ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌۭ تَجْهَلُونَ ﴿١٣٨﴾
و بنی‌اسرائیل را از دریا عبور دادیم، پس بر گروهی گذشتند که بر گرد بت‌هایی که داشتند ملتزم می‌مانند؛ گفتند: «ای موسی، همان‌گونه که آنها معبودهایی دارند، برای ما هم معبودی قرار بده.» گفت: «به‌راستی شما گروهی هستید که نادانی می‌کنید.
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٌۭ مَّا هُمْ فِيهِ وَبَٰطِلٌۭ مَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٣٩﴾
به‌راستی آنچه ایشان در آنند، درهم‌شکسته است و آنچه انجام می‌دادند باطل است.
قَالَ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْغِيكُمْ إِلَٰهًۭا وَهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿١٤٠﴾
گفت: «آیا جز خدا معبودی برایتان بجویم، با آنکه او بر جهانیان برتریتان داده است؟
وَإِذْ أَنجَيْنَٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ ۖ يُقَتِّلُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌۭ ﴿١٤١﴾
و آنگاه که شما را از آل فرعون رهایی بخشیدیم، که بد عذابی را بر شما تحمیل می‌کردند؛ پسرانتان را با شدت عمل می‌کشتند و زنانتان را زنده نگه می‌داشتند؛ که در آن، بلایی سترگ از جانب خداوندگارتان بود.
۞ وَوَٰعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيْلَةًۭ وَأَتْمَمْنَٰهَا بِعَشْرٍۢ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرْبَعِينَ لَيْلَةًۭ ۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخْلُفْنِى فِى قَوْمِى وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿١٤٢﴾
و با موسی سی شب قرار گذاشتیم و با یک دهه کاملش کردیم، پس موعد مشخص خداوندگارش چهل شب کامل شد؛ و موسی به برادرش هارون گفت: «در میان قومم جانشین من باش و به اصلاح بپرداز و راه مفسدان را پیروی مکن.
وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِىٓ أَنظُرْ إِلَيْكَ ۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِى وَلَٰكِنِ ٱنظُرْ إِلَى ٱلْجَبَلِ فَإِنِ ٱسْتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوْفَ تَرَىٰنِى ۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكًّۭا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقًۭا ۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبْحَٰنَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿١٤٣﴾
و چون موسی برای موعدی که مشخص کرده بودیم آمد و خداوندگارش با او سخن گفت، عرض کرد: «ای خداوندگار من، نشانم بده تا به تو بنگرم.» گفت: «هرگز مرا نخواهی دید، ولی به این کوه بنگر؛ پس اگر در جای خود برقرار ماند، مرا خواهی دید.» پس همین که خداوندگارش جنبه‌هایی از خود را بر کوه آشکار ساخت، آن را متلاشی کرد و موسی بیهوش افتاد؛ پس چون به هوش آمد، گفت: «تو پاک و منزهی، به درگاهت توبه کردم و من نخستین مؤمنم.
قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنِّى ٱصْطَفَيْتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَٰلَٰتِى وَبِكَلَٰمِى فَخُذْ مَآ ءَاتَيْتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ﴿١٤٤﴾
گفت: «ای موسی، به‌راستی تو را با پیام‌هایم و با سخن گفتنم از میان مردم برگزیدم؛ پس آنچه را به تو دادم بر گیر و از قدرشناسان باش.
وَكَتَبْنَا لَهُۥ فِى ٱلْأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَىْءٍۢ مَّوْعِظَةًۭ وَتَفْصِيلًۭا لِّكُلِّ شَىْءٍۢ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍۢ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا۟ بِأَحْسَنِهَا ۚ سَأُو۟رِيكُمْ دَارَ ٱلْفَٰسِقِينَ ﴿١٤٥﴾
و در آن لوح‌ها هر چیزی را که پندآموز بود و همه چیز را جداگانه بیان می‌کرد، برایش نوشتیم؛ پس آن را محکم بگیر و به قومت فرمان بده که نیکوترینش را بر گیرند. به‌زودی سرای نابه‌کاران را نشانتان خواهم داد.
سَأَصْرِفُ عَنْ ءَايَٰتِىَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَإِن يَرَوْا۟ كُلَّ ءَايَةٍۢ لَّا يُؤْمِنُوا۟ بِهَا وَإِن يَرَوْا۟ سَبِيلَ ٱلرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًۭا وَإِن يَرَوْا۟ سَبِيلَ ٱلْغَىِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًۭا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُوا۟ عَنْهَا غَٰفِلِينَ ﴿١٤٦﴾
به‌زودی کسانی را که در زمین به ناحق تکبر می‌ورزند، از نشانه‌هایم رویگردان می‌سازم؛ و اگر هر نشانه‌ای را ببینند، به آن ایمان نمی‌آورند؛ و اگر راه خیر و صلاح را ببینند، آن را به‌عنوان راه بر نمی‌گزینند؛ و اگر راه شر و فساد را ببینند، آن را به‌عنوان راه بر می‌گزینند. آن به این خاطر است که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و از آنها غافل بودند.
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلْءَاخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمَٰلُهُمْ ۚ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٤٧﴾
و کسانی که نشانه‌های ما و دیدار سرای واپسین را دروغ شمردند، اعمالشان از اعتبار افتاد؛ آیا به سزایی جز آنچه انجام می‌دادند می‌رسند؟
وَٱتَّخَذَ قَوْمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعْدِهِۦ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًۭا جَسَدًۭا لَّهُۥ خُوَارٌ ۚ أَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيهِمْ سَبِيلًا ۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُوا۟ ظَٰلِمِينَ ﴿١٤٨﴾
و قوم موسی پس از او از زیورهایشان گوساله‌ای را برگزیدند که پیکری بود و صدای خفیف و کشیده‌ای داشت؛ آیا ندیدند که با آنها سخن نمی‌گوید و به هیچ راهی راهبریشان نمی‌کند؟! آن را برگزیدند در حالی که ستمکار بودند.
وَلَمَّا سُقِطَ فِىٓ أَيْدِيهِمْ وَرَأَوْا۟ أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا۟ قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَٰسِرِينَ ﴿١٤٩﴾
و چون احساس پشیمانی شدید در دستانشان فرو ریخت و دیدند که گمراه شده‌اند، گفتند: «اگر خداوندگارمان رحممان نکند و ما را نیامرزد، حتماً حتماً از زیانکاران خواهیم بود.
وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوْمِهِۦ غَضْبَٰنَ أَسِفًۭا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِى مِنۢ بَعْدِىٓ ۖ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ ۖ وَأَلْقَى ٱلْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيْهِ ۚ قَالَ ٱبْنَ أُمَّ إِنَّ ٱلْقَوْمَ ٱسْتَضْعَفُونِى وَكَادُوا۟ يَقْتُلُونَنِى فَلَا تُشْمِتْ بِىَ ٱلْأَعْدَآءَ وَلَا تَجْعَلْنِى مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿١٥٠﴾
و چون موسی خشمگین و اندوهگین به‌سوی قومش بازگشت، گفت: «پس از من چه بد برایم جانشینی کردید؛ آیا نسبت به فرمان خداوندگارتان شتابکاری کردید؟» و آن لوح‌ها را افکند و سر برادرش را، در حالی که به‌سوی خودش می‌کشیدش، گرفت. گفت: «ای پسر مادرم، به‌راستی این قوم مرا به زبونی کشاندند و نزدیک بود مرا بکشند؛ پس دشمن‌شادم مکن و مرا همراه گروه ستمکاران قرار مده.
قَالَ رَبِّ ٱغْفِرْ لِى وَلِأَخِى وَأَدْخِلْنَا فِى رَحْمَتِكَ ۖ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴿١٥١﴾
گفت: «ای خداوندگارم، من و برادرم را بیامرز و ما را در رحمت خود وارد ساز که تو مهربان‌ترینِ مهربانانی.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ ٱلْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌۭ مِّن رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌۭ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُفْتَرِينَ ﴿١٥٢﴾
به‌راستی کسانی که گوساله را برگزینند، به‌زودی خشمی از جانب خداوندگارشان و ذلتی در زندگی دنیا دامنگیرشان خواهد شد؛ و بدان‌سان دروغ‌بافان را مجازات می‌کنیم.
وَٱلَّذِينَ عَمِلُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُوا۟ مِنۢ بَعْدِهَا وَءَامَنُوٓا۟ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعْدِهَا لَغَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿١٥٣﴾
و کسانی که کارهای ناشایست انجام دهند، آنگاه پس از آن توبه کنند و ایمان آورند، به‌راستی خداوندگارت پس از آن آمرزنده و مهربان است.
وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلْغَضَبُ أَخَذَ ٱلْأَلْوَاحَ ۖ وَفِى نُسْخَتِهَا هُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ ﴿١٥٤﴾
و چون خشم موسی فرو نشست، آن الواح را برگرفت؛ و در نسخهٔ آن، راهبری و رحمتی است برای کسانی که همواره از خداوندگارشان می‌ترسند.
وَٱخْتَارَ مُوسَىٰ قَوْمَهُۥ سَبْعِينَ رَجُلًۭا لِّمِيقَٰتِنَا ۖ فَلَمَّآ أَخَذَتْهُمُ ٱلرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُم مِّن قَبْلُ وَإِيَّٰىَ ۖ أَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَّآ ۖ إِنْ هِىَ إِلَّا فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَآءُ وَتَهْدِى مَن تَشَآءُ ۖ أَنتَ وَلِيُّنَا فَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَا ۖ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْغَٰفِرِينَ ﴿١٥٥﴾
و موسی از قومش هفتاد نفر را برای موعد مشخصمان برگزید؛ پس چون زمین‌لرزهٔ مهیب آنان را فرا گرفت، گفت: «ای خداوندگارم، اگر می‌خواستی، آنان را و مرا پیش از این نابود می‌کردی؛ آیا ما را به‌خاطر آنچه بی‌خردانمان کردند نابود می‌کنی؟ این جز ایجاد آشفتگی از سوی تو نیست که با آن هر که را بخواهی گمراه می‌کنی و هر که را بخواهی راهبری می‌نمایی؛ تویی سرپرست ما، پس ما را بیامرز و رحممان کن که تو بهترین آمرزندگانی.
۞ وَٱكْتُبْ لَنَا فِى هَٰذِهِ ٱلدُّنْيَا حَسَنَةًۭ وَفِى ٱلْءَاخِرَةِ إِنَّا هُدْنَآ إِلَيْكَ ۚ قَالَ عَذَابِىٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنْ أَشَآءُ ۖ وَرَحْمَتِى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍۢ ۚ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِنَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٥٦﴾
و برایمان در این دنیا خوبی مقرر فرما و در سرای واپسین؛ ما به‌سویت رو آوردیم و روانه شدیم.» گفت: «عذابم را به هر که بخواهم می‌رسانم و رحمتم همه چیز را دربرگرفته است؛ پس به‌زودی آن را برای کسانی مقرر خواهم داشت که پروا می‌کنند و زکات می‌دهند، و برای کسانی که آنان به نشانه‌های ما ایمان می‌آورند.
ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِىَّ ٱلْأُمِّىَّ ٱلَّذِى يَجِدُونَهُۥ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُم بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَىٰهُمْ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ ٱلْخَبَٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَٱلْأَغْلَٰلَ ٱلَّتِى كَانَتْ عَلَيْهِمْ ۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُوا۟ ٱلنُّورَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ ۙ أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿١٥٧﴾
آنان که از این فرستاده و پیامبر غیر کتابی - که نزد خودشان ثبت‌شدهٔ در تورات و انجیل می‌یابندش - پیروی می‌کنند؛ در حالی که به کار پسندیده فرمانشان می‌دهد و از کار ناپسند بازشان می‌دارد و چیزهای پاکیزه را برایشان حلال و پلیدی‌ها را بر آنها حرام می‌کند و بارهای سنگین و بندهایی را که بر آنان بود برمی‌دارد. پس کسانی که به او ایمان آوردند و او را گرامی داشتند و حمایتش کردند و نوری را که با او فرو فرستاده شده پیروی کردند، آنان‌اند که رستگارند.
قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّى رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ ۖ فَـَٔامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِىِّ ٱلْأُمِّىِّ ٱلَّذِى يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿١٥٨﴾
بگو: «ای مردم، به‌راستی من از طرف خدایی که فرمانروایی آسمان‌ها و زمین از آنِ اوست و هیچ معبودی جز او - که زنده می‌کند و می‌میراند - نیست، به‌سوی همگی شما فرستاده شده‌ام؛ پس به خدا و فرستاده‌اش که پیامبر غیر کتابی است که به خدا و کلماتش ایمان دارد، ایمان بیاورید و از او پیروی کنید، باشد که راه یابید.
وَمِن قَوْمِ مُوسَىٰٓ أُمَّةٌۭ يَهْدُونَ بِٱلْحَقِّ وَبِهِۦ يَعْدِلُونَ ﴿١٥٩﴾
و از قوم موسی گروهی بودند که به حق راهبری می‌کردند و بر اساس آن عدالت می‌ورزیدند.
وَقَطَّعْنَٰهُمُ ٱثْنَتَىْ عَشْرَةَ أَسْبَاطًا أُمَمًۭا ۚ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسْتَسْقَىٰهُ قَوْمُهُۥٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْحَجَرَ ۖ فَٱنۢبَجَسَتْ مِنْهُ ٱثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًۭا ۖ قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍۢ مَّشْرَبَهُمْ ۚ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلْغَمَٰمَ وَأَنزَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلْمَنَّ وَٱلسَّلْوَىٰ ۖ كُلُوا۟ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقْنَٰكُمْ ۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿١٦٠﴾
و آنان را به دوازده تیرهٔ گروه‌گروه تقسیم کردیم و به موسی هنگامی که قومش از او آب خواستند وحی کردیم: «با عصایت به آن سنگ بزن»؛ پس دوازده چشمه از آن بیرون جهید، به‌گونه‌ای که هر گروهی از مردم آبشخور خود را می‌شناخت؛ و ابر سفید را سایه‌بان آنها قرار دادیم و منّ و سلوى را بر ایشان فرو فرستادیم؛ «از چیزهای پاکیزه‌ای که روزیتان کردیم بخورید»؛ و به ما ستم نکردند، بلکه به خودشان ستم می‌کردند.
وَإِذْ قِيلَ لَهُمُ ٱسْكُنُوا۟ هَٰذِهِ ٱلْقَرْيَةَ وَكُلُوا۟ مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُولُوا۟ حِطَّةٌۭ وَٱدْخُلُوا۟ ٱلْبَابَ سُجَّدًۭا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيٓـَٰٔتِكُمْ ۚ سَنَزِيدُ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٦١﴾
و آنگاه که به ایشان گفته شد: «در این آبادی ساکن شوید و از هر جای آن که خواستید بخورید و بگویید: «ریزشی» و سجده‌کنان از در وارد شوید تا خطاهایتان را برایتان بیامرزیم؛ و به نیکوکاران افزون‌تر خواهیم داد.
فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ ٱلَّذِى قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُوا۟ يَظْلِمُونَ ﴿١٦٢﴾
ولی از بینشان آنها که ستم کردند، سخنی را جایگزین ساختند که با آنچه به ایشان گفته شده بود، تفاوت داشت؛ پس به‌خاطر ستمی که می‌ورزیدند، بر آنان از آسمان عذابی هول‌آور فرستادیم.
وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلَّتِى كَانَتْ حَاضِرَةَ ٱلْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِى ٱلسَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًۭا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ ۙ لَا تَأْتِيهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ نَبْلُوهُم بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ ﴿١٦٣﴾
و از آنان دربارهٔ آن آبادی که کنار دریا بود بپرس؛ هنگامی که در روز تعطیل از حدّش تجاوز می‌کردند؛ آنگاه که در روز تعطیلشان ماهیانشان آشکارا و آسوده نزدشان می‌آمدند؛ ولی در روزی که تعطیل نبودند، پیش آنها نمی‌آمدند؛ بدان‌سان آنان را به‌خاطر نابه‌کاری‌هایی که می‌کردند، می‌آزمودیم.
وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌۭ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا ۙ ٱللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًۭا شَدِيدًۭا ۖ قَالُوا۟ مَعْذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿١٦٤﴾
و هنگامی که دسته‌ای از آنان گفتند: «چرا گروهی را پند می‌دهید که خدا نابودکنندهٔ آنها یا عذاب‌کنندهٔ آنان به عذابی سخت است؟» گفتند: «به‌عنوان عذرخواهی از خداوندگارتان و باشد که پروا کنند.
فَلَمَّا نَسُوا۟ مَا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦٓ أَنجَيْنَا ٱلَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذْنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ بِعَذَابٍۭ بَـِٔيسٍۭ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ ﴿١٦٥﴾
پس وقتی آنچه را که به ایشان گوشزد شده بود فراموش کردند، کسانی را که از بدی بازمی‌داشتند نجات دادیم و کسانی را که ستم کردند، به‌خاطر نابه‌کاری‌هایی که انجام می‌دادند، به عذابی سخت گرفتار کردیم.
فَلَمَّا عَتَوْا۟ عَن مَّا نُهُوا۟ عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُونُوا۟ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ ﴿١٦٦﴾
پس هنگامی که از آنچه از آن بازداشته شده بودند سرپیچی کردند، به آنان گفتیم: «بوزینه‌هایی رانده‌شده و درمانده باشید.
وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ ۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلْعِقَابِ ۖ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿١٦٧﴾
و هنگامی که خداوندگارت رضایت داد که حتماً حتماً تا روز قیامت بر آنها کسی را برانگیزد که عذاب بدی را بر ایشان تحمیل کند. به‌راستی خداوندگارت پیامدها را با سرعت در نظر می‌گیرد و به‌راستی او آمرزنده و مهربان است.
وَقَطَّعْنَٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أُمَمًۭا ۖ مِّنْهُمُ ٱلصَّٰلِحُونَ وَمِنْهُمْ دُونَ ذَٰلِكَ ۖ وَبَلَوْنَٰهُم بِٱلْحَسَنَٰتِ وَٱلسَّيِّـَٔاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿١٦٨﴾
و آنان را در زمین به‌صورت دسته‌دسته تقسیم کردیم؛ برخی از آنان شایسته بودند و برخی جز آن؛ و با نیکی‌ها و بدی‌ها امتحانشان کردیم، باشد که بازگردند.
فَخَلَفَ مِنۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌۭ وَرِثُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا ٱلْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌۭ مِّثْلُهُۥ يَأْخُذُوهُ ۚ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَٰقُ ٱلْكِتَٰبِ أَن لَّا يَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْحَقَّ وَدَرَسُوا۟ مَا فِيهِ ۗ وَٱلدَّارُ ٱلْءَاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿١٦٩﴾
ولی پس از آنها جانشینانی آمدند که کتاب را به ارث بردند؛ در حالی که کالای این دنیای پست را می‌گیرند و می‌گویند: «به‌زودی آمرزیده خواهیم شد»؛ حال آنکه اگر کالایی همانند آن نزدشان آید، آن را هم می‌گیرند. آیا از آنان تعهد کتاب گرفته نشده بود که نسبت به خدا جز حق نگویند؟ با آنکه درس‌هایی را که در آن است، فرا گرفته بودند. و سرای واپسین برای پرواپیشگان بهتر است؛ آیا درک نمی‌کنید؟
وَٱلَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِٱلْكِتَٰبِ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُصْلِحِينَ ﴿١٧٠﴾
و کسانی که کتاب را نگهداری می‌کنند و نماز را برپا می‌دارند، ما پاداش اصلاح‌کنندگان را تباه نمی‌کنیم.
۞ وَإِذْ نَتَقْنَا ٱلْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةٌۭ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُۥ وَاقِعٌۢ بِهِمْ خُذُوا۟ مَآ ءَاتَيْنَٰكُم بِقُوَّةٍۢ وَٱذْكُرُوا۟ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿١٧١﴾
و هنگامی که کوه را برکندیم و بالای سرشان برافراشتیم، گویی سایبانی بود که به نظرشان می‌رسید بر سرشان خواهد افتاد؛ «آنچه را به شما دادیم محکم بگیرید و چیزی را که در آن است یاد کنید، باشد که اهل پروا شوید.
وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِىٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ ۛ شَهِدْنَآ ۛ أَن تَقُولُوا۟ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَٰذَا غَٰفِلِينَ ﴿١٧٢﴾
و هنگامی که خداوندگارت از فرزندان آدم - از پشت آنها -، دودمانشان را بیرون آورد و آنان را بر خودشان گواه گرفت که «آیا خداوندگارتان نیستم؟» گفتند: «بله، گواهی دادیم»؛ تا مبادا روز قیامت بگویید: «ما از این غافل بودیم.
أَوْ تَقُولُوٓا۟ إِنَّمَآ أَشْرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةًۭ مِّنۢ بَعْدِهِمْ ۖ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلْمُبْطِلُونَ ﴿١٧٣﴾
یا بگویید: «جز این نیست که پدرانمان پیش از این شرک ورزیدند و ما دودمانی پس از آنان بودیم؛ پس آیا ما را به‌خاطر آنچه باطل‌کاران انجام دادند نابود می‌کنی؟
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿١٧٤﴾
و بدان‌سان نشانه‌ها را جدا جدا ارائه می‌کنیم؛ و باشد که بازگردند.
وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ٱلَّذِىٓ ءَاتَيْنَٰهُ ءَايَٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ ٱلشَّيْطَٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلْغَاوِينَ ﴿١٧٥﴾
و خبر کسی را بر آنان تلاوت کن که نشانه‌هایمان را به او دادیم، ولی از آنها برکنده شد؛ پس شیطان او را به تبعیت واداشت و از رهروان تباهی شد.
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَٰهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُۥٓ أَخْلَدَ إِلَى ٱلْأَرْضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ ۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث ۚ ذَّٰلِكَ مَثَلُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا ۚ فَٱقْصُصِ ٱلْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿١٧٦﴾
و اگر می‌خواستیم با آنها بالا می‌بردیمش، ولی او به زمین چسبید و از هوسش پیروی کرد؛ پس داستانش همچون داستان سگ است که اگر بر او حمله آوری له‌له می‌زند، و اگر رهایش کنی باز له‌له می‌زند؛ آن داستان گروهی است که نشانه‌های ما را دروغ شمردند. پس قصه‌ها را برایشان بازگو کن، شاید بیندیشند.
سَآءَ مَثَلًا ٱلْقَوْمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا وَأَنفُسَهُمْ كَانُوا۟ يَظْلِمُونَ ﴿١٧٧﴾
چه بد داستانی دارند آن گروهی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و به خودشان ستم می‌کردند.
مَن يَهْدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلْمُهْتَدِى ۖ وَمَن يُضْلِلْ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْخَٰسِرُونَ ﴿١٧٨﴾
هر که را خدا راهبری کند، پس اوست که راه‌یافته است و هر که را گمراه سازد، پس ایشان‌اند که زیانکارند.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌۭ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌۭ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ ءَاذَانٌۭ لَّا يَسْمَعُونَ بِهَآ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ كَٱلْأَنْعَٰمِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْغَٰفِلُونَ ﴿١٧٩﴾
و به‌راستی بسیاری از جن و انس را برای جهنم پدید آوردیم؛ دل‌هایی دارند که با آن نمی‌فهمند و چشم‌هایی دارند که با آن نمی‌بینند و گوش‌هایی دارند که با آن نمی‌شنوند؛ آنان مانند دام‌هایند و بلکه گمراه‌ترند؛ آنان‌اند که غافل‌اند.
وَلِلَّهِ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ فَٱدْعُوهُ بِهَا ۖ وَذَرُوا۟ ٱلَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِىٓ أَسْمَٰٓئِهِۦ ۚ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾
و نیکوترین نام‌ها تنها از آنِ خداست؛ پس با آنها بخوانیدش و کسانی را که دربارهٔ نام‌هایش کج‌روی می‌کنند رها کنید؛ به‌زودی به سزای آنچه انجام می‌دادند خواهند رسید.
وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ أُمَّةٌۭ يَهْدُونَ بِٱلْحَقِّ وَبِهِۦ يَعْدِلُونَ ﴿١٨١﴾
و از میان کسانی که آفریدیم، گروهی به حق راهبری می‌کنند و بر اساس آن عدالت می‌ورزند.
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٨٢﴾
و کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند، اندک‌اندک از جایی که نمی‌دانند گرفتارشان خواهیم کرد.
وَأُمْلِى لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِى مَتِينٌ ﴿١٨٣﴾
و به آنان مهلت می‌دهم؛ که به‌راستی نیرنگم مستحکم است.
أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا۟ ۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌۭ مُّبِينٌ ﴿١٨٤﴾
آیا به اینکه هم‌نشینشان هیچ جنونی ندارد فکر نکرده‌اند؟ او جز هشداردهنده‌ای آشکار نیست.
أَوَلَمْ يَنظُرُوا۟ فِى مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَىْءٍۢ وَأَنْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ ۖ فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَهُۥ يُؤْمِنُونَ ﴿١٨٥﴾
آیا در حقیقتِ زمامداری آسمان‌ها و زمین و هر آن چیزی که خدا آفریده ننگریستند، و اینکه شاید مهلت مشخصشان نزدیک شده باشد؟ پس به کدام سخن پس از آن ایمان می‌آورند؟
مَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِىَ لَهُۥ ۚ وَيَذَرُهُمْ فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿١٨٦﴾
کسی را که خدا گمراه سازد، هیچ راهبری نخواهد داشت؛ و آنان را در حالی که سرگردان‌اند، در گردنکشی خود وا می‌نهد.
يَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَىٰهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّى ۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَآ إِلَّا هُوَ ۚ ثَقُلَتْ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ لَا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةًۭ ۗ يَسْـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِىٌّ عَنْهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٨٧﴾
از تو دربارهٔ آن زمان خاص می‌پرسند که: «هنگام تحققش چه زمانی است؟» بگو: «علمش تنها نزد خداوندگار من است؛ جز او آن را به وقتش آشکار نمی‌سازد؛ در آسمان‌ها و زمین سنگینی می‌کند؛ به‌سراغتان نمی‌آید مگر به‌صورت ناگهانی.» از تو می‌پرسند، گویا تو از آن برکناری؛ بگو: «علمش تنها نزد خداست، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند.
قُل لَّآ أَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعًۭا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ لَٱسْتَكْثَرْتُ مِنَ ٱلْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِىَ ٱلسُّوٓءُ ۚ إِنْ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌۭ وَبَشِيرٌۭ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴿١٨٨﴾
بگو: «برای خودم اختیار هیچ سودی و زیانی را ندارم، مگر آنچه خدا بخواهد؛ و اگر غیب می‌دانستم، قطعاً در پی به‌دست آوردن خیر بیشتری بودم و بدی به من نمی‌رسید؛ من جز هشداردهنده و بشارت‌دهنده‌ای برای گروهی که ایمان می‌آورند نیستم.
۞ هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا ۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًۭا فَمَرَّتْ بِهِۦ ۖ فَلَمَّآ أَثْقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ ءَاتَيْتَنَا صَٰلِحًۭا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ﴿١٨٩﴾
او کسی است که شما را از یک حقیقت و گوهر انسانی آفرید و همسر آن را از همان حقیقت قرار داد تا با روی آوردن به او آرامش پیدا کند؛ پس هنگامی که مرد او را در پوشش خود گرفت، زن به باری سبک باردار شد و از آن مراقبت کرد؛ پس آنگاه که سنگین‌بار شد، هر دو خداوندگارشان را خواندند که: «اگر به ما شایسته‌ای عطا کنی، حتماً حتماً از قدرشناسان خواهیم بود.
فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحًۭا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَا ۚ فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿١٩٠﴾
ولی وقتی به ایشان شایسته‌ای عطا کرد، در آنچه به آنها داده بود شریک‌هایی برایش قرار دادند؛ اما خدا از آنچه شریک قرار می‌دهند برتر است.
أَيُشْرِكُونَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًۭٔا وَهُمْ يُخْلَقُونَ ﴿١٩١﴾
آیا آنچه را که چیزی نمی‌آفریند، شریک قرار می‌دهند؛ در حالی که خودشان آفریده می‌شوند؟
وَلَا يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْرًۭا وَلَآ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ ﴿١٩٢﴾
و نه می‌توانند حمایتی از آنان داشته باشند و نه از خودشان حمایت کنند.
وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمْ ۚ سَوَآءٌ عَلَيْكُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنتُمْ صَٰمِتُونَ ﴿١٩٣﴾
و اگر به‌سوی راهبری فرا بخوانیدشان، پیرویتان نخواهند کرد. چه بخوانیدشان یا ساکت باشید، برایتان یکسان خواهد بود.
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ ۖ فَٱدْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا۟ لَكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ﴿١٩٤﴾
به‌راستی کسانی که به‌جای خدا می‌خوانید، بندگانى هستند مثل خودتان؛ پس اگر راست می‌گویید، بخوانیدشان تا به شما پاسخ مثبت دهند.
أَلَهُمْ أَرْجُلٌۭ يَمْشُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ أَيْدٍۢ يَبْطِشُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌۭ يُبْصِرُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ ءَاذَانٌۭ يَسْمَعُونَ بِهَا ۗ قُلِ ٱدْعُوا۟ شُرَكَآءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ ﴿١٩٥﴾
آیا پاهایی دارند که با آن راه بروند؟ یا دست‌هایی دارند که با آن با شدت عمل وارد شوند؟ یا چشم‌هایی دارند که با آن ببینند؟ یا گوش‌هایی دارند که با آن بشنوند؟ بگو: «شریکانتان را بخوانید، آنگاه به من نیرنگ زنید و مهلتم ندهید.
إِنَّ وَلِۦِّىَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْكِتَٰبَ ۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿١٩٦﴾
به‌راستی سرپرست من خدایی است که کتاب را فرو فرستاده و اوست که امور شایستگان را می‌گرداند.
وَٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلَآ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ ﴿١٩٧﴾
و کسانی که به‌جای او می‌خوانید، نه توان حمایت شما را دارند و نه از خودشان حمایت می‌کنند.
وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ لَا يَسْمَعُوا۟ ۖ وَتَرَىٰهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ ﴿١٩٨﴾
و اگر به‌سوی راهبری فرا بخوانیدشان نمی‌شنوند؛ و آنها را می‌بینی که به تو می‌نگرند، در حالی که نمی‌بینند.
خُذِ ٱلْعَفْوَ وَأْمُرْ بِٱلْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْجَٰهِلِينَ ﴿١٩٩﴾
گذشت را در پیش گیر و به پسند عرف فرمان ده و از نادانان صرف نظر کن.
وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيْطَٰنِ نَزْغٌۭ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٠٠﴾
و اگر از جانب شیطان بددلی شدیدی به دلت افتاد، به خدا پناه ببر که به‌راستی او شنوا و داناست.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ إِذَا مَسَّهُمْ طَٰٓئِفٌۭ مِّنَ ٱلشَّيْطَٰنِ تَذَكَّرُوا۟ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ ﴿٢٠١﴾
به‌راستی کسانی که پروا پیشه کرده‌اند، هنگامی که دچار پرسه‌زننده‌ای از جانب شیطان شوند، حواس خود را جمع می‌کنند و ناگهان بینا می‌شوند.
وَإِخْوَٰنُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِى ٱلْغَىِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُونَ ﴿٢٠٢﴾
و برادرانشان آنان را در راه شر و فساد می‌کشانند و آنگاه کوتاهی نمی‌کنند.
وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِم بِـَٔايَةٍۢ قَالُوا۟ لَوْلَا ٱجْتَبَيْتَهَا ۚ قُلْ إِنَّمَآ أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ مِن رَّبِّى ۚ هَٰذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴿٢٠٣﴾
و چون برایشان نشانه‌ای نیاوری، گویند: «چرا آن را برنگزیدی؟» بگو: «من فقط چیزی را پیروی می‌کنم که از جانب خداوندگارم به من وحی می‌شود؛ این بینش‌هایی است از جانب خداوندگارتان و راهبری و مهری است برای گروهی که ایمان می‌آورند.
وَإِذَا قُرِئَ ٱلْقُرْءَانُ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥ وَأَنصِتُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿٢٠٤﴾
و چون قرآن خوانده شود، به آن گوش فرا دهید و حرف نزنید؛ باشد که بر شما مهر آورده شود.
وَٱذْكُر رَّبَّكَ فِى نَفْسِكَ تَضَرُّعًۭا وَخِيفَةًۭ وَدُونَ ٱلْجَهْرِ مِنَ ٱلْقَوْلِ بِٱلْغُدُوِّ وَٱلْءَاصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلْغَٰفِلِينَ ﴿٢٠٥﴾
و خداوندگارت را ملتمسانه و بیمناک و بدون بلند کردن صدای سخن، بامدادان و در ساعات آخر روز در دلت یاد کن و از غافلان مباش.
إِنَّ ٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِۦ وَيُسَبِّحُونَهُۥ وَلَهُۥ يَسْجُدُونَ ۩ ﴿٢٠٦﴾
به‌راستی کسانی که نزد خداوندگار تواند، از بندگی او با خودبزرگ‌بینی نمی‌گذرند و پاک و منزّهش می‌شمرند و او را سجده می‌کنند.