الملاحظات

عذرخواهی از مردم

یکی از توصیه‌های پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به معاذ هنگامی که او را به یمن اعزام می‌فرمود این بود: و اعْتَذِرْ إِلَى أَهْلِ عَمَلِكَ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ خَشِيتَ أَنْ يَقَعَ إِلَيْكَ مِنْهُ عَيْبٌ حَتَّى يَعْذِرُوك‏. تحف‌العقول، ص ۲۵. در هر موضوعی که نگران بودی عیبی بر تو گرفته شود عذرت را برای مردم بیان کن تا تو…

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۷۷ تا ۱۷۹ سورهٔ بقره

ليْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ…

عقلانیت و مخالفت قرآن با دین رسمی

بیست و هفتمین جلسهٔ «گفتگوی آزاد اعتقادی» در کلاب‌هاوس ۲۳ خرداد ۱۴۰۱ @hamidhossaini

Audio

عقلانیت و مخالفت قرآن با دین رسمی

بیست و هفتمین جلسهٔ «گفتگوی آزاد اعتقادی» در کلاب‌هاوس ۲۳ خرداد ۱۴۰۱ پس از آنکه دعوت قرآن به عقلانیت را دلیل حقانیت آن دانستیم این پرسش مطرح می‌شود که آیا تفکر انتقادی به ما اجازه می‌دهد در چهارچوب دینی خاص باقی بمانیم؟ پاسخ قرآن به این پرسش را می‌توان دلیل دیگری بر اعجاز آن به‌شمار آورد؛ زیرا این کتاب نه‌تنها کسی را…

حدیثی زیبا از امام رضا علیه‌السلام

عقل هیچ مسلمانی بدون این ده ویژگی كامل نمی‌شود: مردم به خيرش اميد داشته باشند؛ همگان از شرّش احساس امنیت کنند؛ خوبی اندک دیگران را بسيار شمارد؛ نيكى بسيار خود را اندک به‌حساب آورد؛ از درخواست‌‌های نیازمندان ملول نشود؛ تا آخر عمرش از کسب دانش احساس خستگی نکند؛ فقر در راه خدا را بیش از توانگرى دوست‏ بدارد؛ ذلت در راه…

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۷۲ تا ۱۷۶ سورهٔ بقره

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ﴿۱۷۲﴾ ای کسانی که ایمان آورده‌اید از روزی‌های پاکیزه‌ای که به شما دادیم بخورید و قدردان خدا باشید اگر واقعاً او را بندگی می‌کنید. تعبیر «طیبات ما رزقناکم» با توجه به تفاوت ساختار جملات در عربی…

تفسیر تکیه زده بر کرسی حقیقت

۱- بگو: آیا شما را از زیان‌کارترین مردم آگاه کنم؟ آن‌ها كه كوشش‌هاشان در زندگى نزدیک تباه شده اما مى‌پندارند كار نيک انجام مى‌دهند! قُل هَل اُنَبِّئُكُم بالأخسَرينَ أعمالا؟ الذينَ ضَلَّ سَعيُهُم في الحياةِ الدنيا و هُم يَحسَبونَ أنَّهُم يُحسِنونَ صُنعا! (۱۸:۱۰۴) ۲- اهل آتش گفتند: چرا مردانى را كه از اشرار مى‌شمرديم در…

آیا قرآن بهترین هدایت است؟

بیست و ششمین جلسهٔ «گفتگوی آزاد اعتقادی» در کلاب‌هاوس ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ @hamidhossaini

Audio

آیا قرآن بهترین هدایت است؟

بیست و ششمین جلسهٔ «گفتگوی آزاد اعتقادی» در کلاب‌هاوس ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ در ادامهٔ بررسی دلایل معجزه و الهی بودن قرآن، این نوبت از گفتگوها به ادعای قرآن دربارهٔ نشان دادن بهترین راه زندگی و ناتوانی دیگران از ارائهٔ این هدایت اختصاص یافت و موافقان و مخالفان کتابی که خود را آسمانی معرفی می‌کند به بیان دیدگاه‌های خود…

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۶۷ تا ۱۷۱ سورهٔ بقره

وقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ ﴿۱۶۷﴾ و آنان که پیرو بودند می‌گویند کاش بازگشتی داشتیم تا همان‌گونه که آنها از ما بیزاری جستند از ایشان بیزاری…

نژادپرستي بد است، لباس‌پرستي خوب!

نژادپرستي به لحاظ علمي نادرست و به لحاظ اخلاقي خطاست. در نتيجه نژادپرستي و نژادپرستان را محكوم مي‌كنيم. اما نژادپرستي يعني چه؟ به زبان ساده يعني درباره افراد بر اساس رنگ پوست يا حالت صورت و فيزيك چهره آنها قضاوت كنيم و متناسب با نژادي كه آنها را به آن نسبت مي‌دهيم، بگوييم آنها خوب يا بد هستند. نمونه نژادپرستي را در…

آیا قرآن کلام خداست؟

بیست و پنجمین جلسهٔ «گفتگوی آزاد اعتقادی» در کلاب‌هاوس ۹ خرداد ۱۴۰۱ @hamidhossaini

Audio

آیا قرآن کلام خداست؟

بیست و پنجمین جلسهٔ «گفتگوی آزاد اعتقادی» در کلاب‌هاوس ۹ خرداد ۱۴۰۱ پس از بررسی دلایل باور به خدا و امکان ارسال پیامبر از سوی او به این نتیجه رسیدیم که تنها بر اساس نشانه‌ای به‌نام معجزه می‌توانیم سخن مدعیان پیامبری خدا را بپذیریم. از این جلسه بررسی این ادعاها را آغاز کردیم و در نخستین گام، موافقان و مخالفان الهی بودن…

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۶۳ تا ۱۶۶ سورهٔ بقره

وإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ ﴿۱۶۳﴾ و معبود شما معبودی یگانه است که معبودی جز آن مهربار مهربان نیست. توضیح معنای «اله» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳۳ این سوره گذشت. توضیح معنای «رحمن» و «رحیم» در ترجمهٔ آیهٔ نخست سورهٔ حمد گذشت. إنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ…

مطالبهٔ حقّ مردم

امام صادق (علیه‌السلام): خداوند به یکی از پیامبرانش وحی کرد نزد حاکم ستمگر برو و به او بگو: إنِّي لَمْ أَدَعْ ظُلَامَتَهُمْ وَ إِنْ كَانُوا كُفَّاراً. کافی، ج ۲، ص ۳۳۳. من مطالبهٔ حقّ مظلومان را رها نمی‌کنم حتی اگر کافر باشند. #تلنگر #حدیث @hamidhossaini

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۵۸ تا ۱۶۲ سورهٔ بقره

إنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ ﴿۱۵۸﴾ صفا و مروه از نمادهای خداست؛ پس هر کس حج این خانه را بگزارد یا عمره به‌جا آورد، اینکه گرد آن دو را بپیماید، برایش…

شکایت امام از شیعیان تندرو

امام صادق (علیه‌السلام): خلْقٌ فِي الْمَسْجِدِ يَشْهَرُونَّا وَ يَشْهَرُونَ أَنْفُسَهُمْ، أُولئِكَ لَيْسُوا مِنَّا وَ لَا نَحْنُ مِنْهُمْ، أَنْطَلِقُ فَأُوَارِي وَ أَسْتُرُ فَيَهْتِكُونَ سِتْرِي. هَتَكَ اللَّهُ سُتُورَهُمْ، يَقُولُونَ: إِمَامٌ، أَمَا وَ اللَّهِ مَا أَنَا بِإِمَامٍ إِلَّا لِمَنْ أَطَاعَنِي، فَأَمَّا…

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۵۲ تا ۱۵۷ سورهٔ بقره

فاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ ﴿۱۵۲﴾ پس مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم و قدرشناس من باشید و با من حق‌نشناسی نکنید. «شکر» در لغت به‌معنی «شناختن نعمت و بیان و سپاس آن» است. «کفر« به‌معنی «پوشاندن حقیقت» است و جایی که در مقابل «شکر» به‌کار رود «پوشاندن و نادیده گرفتن حق صاحب نعمت» را بیان…

یادداشت بالا با توجه به سخنان اخیر امام جمعهٔ مشهد دربارهٔ ضرورت برخورد مردم با بی‌حجابی، بازنشر شد.

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۴۷ تا ۱۵۱ سورهٔ بقره

الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ﴿۱۴۷﴾ همهٔ حقایق از جانب خداوندگار توست؛ پس مبادا از تردیدکنندگان باشی. اگرچه این آیه بر حق بودن موضوع تغییر قبله تأکید دارد، ولی با توجه به آمدن الف و لام استغراق بر سر «حق»، اصلی کلی‌تر را بیان می‌کند که شامل موضوع خاص آیه نیز می‌شود برای نشان دادن تأثیر نون…

باز هم دربارهٔ «اخت هارون»

اخیراً جناب زهیر میرکریمی در دومین نشست «قرآن و زیرمتن‌های آن» ضمن بیان نمونه‌هایی از تکیهٔ این کتاب بر متون و باورهای پیشین، با نگاهی فارغ از تعلقات مذهبی، تبیینی از تعبیر «اخت هارون» ارائه کرد که نشان می‌دهد قرآن این صفت را کاملاً آگاهانه دربارهٔ حضرت مریم (ع) به‌کار برده است و اشکال منتقدان وارد نیست. بر اساس…